— 47 — 



andere onderzoekers ^), dat de uitwendige omstandigheden 

 hier een groote rol spelen; dat er geen bepaalde ^pestrat" 

 is, maar dat ,,elke rat in staat is pest over te brengen, in- 

 dien hij maar met pest geïnfecteerde vlooien bij zich draagt". 

 het feit dat voornamelijk de in huizen levende rattensoorten 

 tot de verspreiding der pest bijdragen, is hieraan toe te schrij- 

 ven, dat de veldratten zich slechts zelden (n. 1. door voed- 

 selgebrek gedwongen) in de huizen wagen. Ntet het syste- 

 'tnatische kenmerk, iiiaar de biologische eigenschap van het 

 leven in huizen is hier dus van overwegend belang voor de 

 'vraag of zekere ratten pcstgevaar opleveren; eveneens is het 

 gebleken, dat de huisrat voor den landbouw nagenoeg geen 

 gevaar is, omdat ze door haar aangeboren instinkt niet op 

 het veld kan of ivil leven, met omdat ze de uiterlijke kentce- 

 kenen van Epimys rattus of concolor bezit. 



Zagen wij bij de malaria-muskiet, dat, voorzoover bekend 

 is, de biologische eigenschappen scherp samenvallen met de 

 systematische kenmerken, en dat dit de reden is waarom laatst- 

 genoemde van groote waarde zijn voor de bestrijding, bij de 

 ratten is het bedoelde verband veel meer afhankelijk van uit- 

 wendige omstandigheden, en dus heeft de systematiek hier een 

 veel geringere beteekenis. In verband hiermee richt zich m. i. 

 het onderzoek der Hagedoorns naar de erfelijke konstantheid 

 der uiterlijke kenmerken niet op het punt waar 't op aan komt. 



Dit punt is n. 1. : is het „onschadelijkheidskenmerk'' zelf kon- 

 3tant? en dit komt weer neer op: is de biologische eigenschap 

 van het leven in huis of in veld, konstant? Of kan het voor- 

 komen, dat er in een nest veldratten sommige individuen met 

 het „\m\s-instinkf^ geboren worden, die later de desa zullen 

 opzoeken en pestvlooien zullen huisvesten ? ^j én vice versa ? 

 Wanneer dit het geval is, wanneer dus de voor de pest on- 

 schadelijke veldrat in haar nakomelingschap „pestratten" kan 

 hebben, dan is de door Swellengrebel veronderstelde mo- 



1) Op de 5e vergadering van technisch personeel der proefstations, te Djogja 

 in 1916 geh ouden, deelde dr. Dammerman hierover een en ander mee 



2) Door veelvuldig verzamelen kan men tegenwoordig veilig zeggen, dat 

 huisratten (in systematischen zin !) niet in het veld voorkomen, en omgekeerd ; 

 zoodat hieruit reeds waarschijnlijk is, dat bastaardplitsing tusschen huis- en 

 veldrat in de natuur niet veel vojrkomt. 



