~ 144 — 



Oogshüerkzaamheden. Heeft men eigen tuinen en liggen deze 

 binnen een afstand, welke een degelijke controle mogelijk 

 maakt, dan komt het mij voor, dat het aanbeveling verdient, 

 alle oogst werkzaamheden in dagloon te doen verrichten, 



Borongan toch eischt vaak, dat ieder man zijn eigen bagean 

 moet snijden, bundelen en naar de fabriek vervoeren. Het ver- 

 richten van deze verschillende werkjes door ieder man betee- 

 kent verspilling van kracht en tijdverlies. Vlotter gaat het 

 wanneer een bepaald aantal menschen zich in 't bijzonder 

 bezig houdt met het snijden, een andere groep uitsluitend met 

 bundelen en ten slotte groep drie met het vervoer van de 

 velden naar de fabriek. Bovendien brengt het werken in 

 borongan mede, dat de oogsten van de verschillende velden 

 moeilijker gescheiden blijven, hetgeen weer ten nadeele is 

 van de controle, terwijl het ook moeilijk is, een billijke beta- 

 ling vast te stellen. 



De betalingskwestie is wel te overkomen, maar als men 

 moet werken in een streek, waar men niet zeer gemakkelijk 

 aan werkvolk kan komen, zal men in den regel duurder uit 

 zijn met borongan dan met harian. Betaalt men krap aan, 

 dan loopen de lieden weg, en betaalt men ruim, dan zal dit 

 spoedig voor de onderneming een belangrijke schade beteekenen. 



Het beste resultaat kreeg ik door te werken met groepen 

 van 22 menschen. 



Van dit aantal werden er 1 2 (liefst vrouwen) naast elkander 

 opgesteld om te snijden, waarbij iedere persoon naar gelang 

 van de plantwijdte drie of vier rijen te snijden kreeg, zoodat 

 over een frontbreedte van = + 36 a 40 M, gewerkt werd. 



Achter twee snijders of snijdsters kwam één bundelaar, zoo- 

 dat in 't geheel 6 bundelaars noodig waren, en het gebun- 

 delde gras werd in den regel gemakkelijk door 3 mannen 

 naar een der wegen gebracht. 



Nummer 22, de mandoer over de groep, kan de frontbreedte 

 goed overzien en alle werkzaamheden beheerschen. 



Alleen het verv-oer naar de we-,en werd in den beginne 

 nogal eens in de war gestuurd, doordat de menschen steeds 

 neiging hadden om te ver te gaan loopen met hun vrachtjes, 

 v^ooral als een eind verderop karren bezig waren met het op- 



