— 146 — 



verharde binnenwegen, dan kan het snelle autotransport spoe- 

 dig voordeel bieden boveti de langzame sapikarren of draag- 

 koelies. 



Zijn de te vervoeren hoeveelheden groot genoeg, dan ren- 

 'deert de vrachtauto wel. Het vracht autobedrijf bevordert in 

 belangrijke mate het onafhankelijk zijn van den goeden wil 

 der beschikbare werkkrachten. 



Voor ondernemingen met een verspreid liggenden aanplant 

 is het een kwestie van rekenen, terwijl de andere er niet 

 spoedig voordeel bij kunnen hebben, 



Een fabriek, welke geheel of voor een groot deel steunt op 

 opkoopblad, kan vrij onbezorgd zijn aangaande de tranport- 

 kwestie. De afstand, waarover het blad vervoerd moet worden, 

 zal ook daar wel van invloed zijn op den prijs per picol blad, maar 

 daar staat het voordeel tegenover, dat geen risico gedragen be- 

 hoeft te worden van het aanleggen en onderhouden van een 

 eigen aanplant, vaak op te dure huurgronden voor zoover Java 

 betreft. Het enorme nadeel van te groote afhankelijkheid van 

 de producenten blijft dan buiten beschouwing. 



Een lichtpunt in de kwestie van het vervoer over groote 

 afstanden geven intusschen de jongste onderzoekingen van 

 Dr. A. W. K. DE Jong, waarbij dien onderzoeker gebleken is, 

 dat de extraheerbare hoeveelheid olie bij droging van het 

 blad constant blijft. De proeven van Dr. de Jong, Hepen over 

 twaalf dagen, een tijdruimte, welke men in de praktijk wel 

 nooit noodig zal hebben. De transportkosten kunnen hierdoor 

 belangrijk verminderen, waartegenover eenige uitgaven komen 

 te staan voor eenvoudige droogplaatsen . 



Fabriekswerkzaamheden. . Als eerste eisch voor een goed 

 rendeerend bedrijf, dienen de werkzaamheden in de fabriek met 

 zorg geregeld te worden. 



Noodzakelijk is het vooral, terdege rekening tn houden met 

 de eischen van de praktijk en niet te schromen, die verande- 

 ringen aan te brengen, welke verbeteringen in de behandeling 

 van het product ten gevolge hebben, of er op berekend zijn, 

 een hooger rendement uit de grondstoffen te bekomen. Het 

 voordeel van eenige verbetering overtreft al spoedig de finan- 

 tieele opofferingen. Voorloopig kan nog niet gezegd worden, 



