— 286 — 



in Europa ingevoerd werd BOERHAVE vermeldt in de voor-^ 

 rede tot den „Index alt. plant, qaae in horto L.B. coluntur" 

 (1727): „Al wie eenig gezag of invloed in den staat uitoefende, 

 bevorderde krachtdadig den in- en aanvoer van vreemde gewas- 

 sen. Geen oorlogs- of koopvaardij vaartuig verliet onze havens, 

 geen gezaghebber werd over HoUandsche bodems aangesteld, 

 tenzij onder uitdrukkelijk bevel, of met dringend verzoek, om 

 overal in vreemde landen zaden te verzamelen, wortels te doen 

 opgraven, stekken af te metten, gewassen in potten te planten,, 

 en wel verzorgd en bewaard herwaarts over te brengen". 



In 1689 verscheen een catologus van de planten, die in den 

 Amsterdamschen Hortus gekweekt werden; Joannes Comme- 



LIJN getuigt in het voorwoord van bedoelden catalogus: 



,so dat desen hof, hoewel in haar eerste opkomste en nog maar 

 4 jaren oud, geen anderen, hoewel van meerder jaren, behoeft 

 te wijken". De Amsterdamsche Hortus had dan ook in die 

 jaren eene Europeesche vermaardheid. 



DE Vriese toont voorts aan, welke de redenen zijn geweest, 

 dat in het begin van de 19e eeuw een verflauwing van de 

 liefhebberij voor den invoer van uitheemsche gewassen ontstond. 

 Dit hield, volgens de Vriese, nauw verband met de opheffing 

 der Oost-Indische Compagnie, staatkundige omwentelingen, 

 stremming van handel en scheepvaart, vreemde overheersching,. 

 maar vooral met de veranderde richting van den smaak van 

 het groote publiek; misschien ook met het vaak mislukken 

 van de meest welwillende pogingen tot den invoer van vreemde 

 planten bij gebreke aan kennis van de meest gebruikelijke 

 en geschiktste methode betreffende de verzending van gewassen. 



de Vriese vervolgt zijn artikel en moedigt iedereen, die 

 in de gelegenheid mocht zijn om vreemde gewassen in te 

 voeren, aan om zulks niet na te laten. 



Het bewuste artikel handelt voorts, gelijk DE Vriese zelf 

 aangeeft, 



1 . Over de wijze, waarop vroeger verzendingen van planten 

 uit overzeesche landen naar Europa plaats had. 



2. Over de methode, ten deze, thans in gebruik. 



3. Over de resultaten van eenige proefnemingen door ons 

 gedaan. 



