— 328 — 



hennep), Demak (Ind. hennep), uit Salatiga (gendji-benggala), 

 uit Kedoe (gendji benggala), uit Banjoemas (de boven genoemde 

 petjandon van Poerbolinggo), uit Djombang (Ind. hennep). 



Zelf spoorde ik in den omtrek van Batavia de plant op, die 

 daar wel gendji genoemd wordt, en bevond dat deze insgelijks 

 Clerodendron Siphonanthus was. Ook uit het Buitenzorgsche 

 werd mij dezelfde plant onder denzelfden naam — ook wel als 

 sekar petak — aangebracht. 



Van deze Clerodendron is mij reeds sinds lang bekend, dat 

 zij niet vergiftig is, maar dat de bladeren wel gerookt wor- 

 den. Ik kom op dit feit nog nader terug. Hier zij slechts 

 vermeld, dat ik 5 kwartier achtereen de droge bladeren uit 

 een tabakspijp gerookt heb zonder de minste bedwelming of 

 andere uitwerking te ondervinden. 



De pohon tjandoe uit Besoeki bleek te zijn de Oleacee 

 Fraxinus Eedenii. 



Een andere plant, die eenige malen van Java ingezonden 

 werd, is de Labiaat Leonorus sibiricus. Ik ontving deze uit 

 Cheribon {gendje), Kediri {gendjé) en uit Ngawi (Ind. hennep). 

 Ook het rooken van Leo7iurus-h\di6. bleek mij volmaakt on- 

 schadelijk. 



Uit eenige deelen van Sumatra, n. 1. uit Sangko (Djambi), 

 uit Lahat, Moeara Enim en Tebing Tinggi (Palembang), als- 

 mede uit de Z. en O. afdeeling van Borneo ontving ik als 

 gendji resp. gandja de Capparidacee Polajixsia viscosa DC. ; 

 dit is ook de plant, die, gelijk boven vermeld, in Djambi en 

 in Palembang met tabak vermengd wordt. Dat zij onschade- 

 lijk is, bleek mij bij het rooken zoowel als bij inwendig ge- 

 bruik van de bladeren. Niettemin wordt zij in den omtrek 

 van Batavia wel voor vergiftig gehouden. 



Verder werd nog de Scrophulariacee Scoparïa dulcis L. misj 

 toegezonden, n. 1. uit Banjoemas {gendji), uit Kedoe (gendji 

 menir) en uit Salatiga {gendji djepoen). Ook hier hebben wij 

 met een onschuldige plant te doen. 



Koedjadjing, uit de Z. en O. afd. van Borneo, in het voor- 

 gaande genoemd, bleek te zijn Ficiis fistulosa Reinw.; oejah- . 

 oejahan was eveneens als een Ficus-soort, n. 1. Fims quercifolia 

 Roxb. gedetermineerd. Eenige bedwelmende werking werd bij 



