— 332 — 



dere of mindere mate met het bezit van dergelijke eigen- 

 schappen als de Indische hennep gedoodverfd worden. 



Voor enkele van de opgenoemde planten is de verklaring 

 mogelijk wel te vinden. 



Het schijnt wel als vaststaand te mogen worden aangeno- 

 men, dat eertijds de cultuur van Indische hennep hier inge- 

 voerd is. Zoodoende, als ook door aanvoer van buiten, kan 

 de gandja, en kan' haar narcotische aard hier bekend gewor- 

 den zijn. In hoeverre nu het gebruik onder de inheemsche be- 

 volking van eenige beteekenis geweest is, door welke oorza- 

 ken de cultuur, zoo zij geslaagd was, te gronde ging, zij in 

 het midden gelaten. In ieder geval mag men m. i. de onder- 

 stelling wagen, dat de naam gendji en de praatjes, die omtrent 

 de werking der dus genoemde planten hier en daar in omloop 

 zijn, veelal moeten beschouwd worden als herinneringen aan 

 den tijd, toen men de echte Ind. hennep en haar bedwelmen- 

 de kracht hier had leeren kennen. 



Een zekere uiterlijke gelijknis, die ook thans nog den Inlander 

 vaak voldoende is om tot innerlijke overeenkomst te besluiten, 

 kan, althans in eenige gevallen, aanleiding gegeven hebben 

 tot de verwisseling. 



Polanisia viscosa b. v. heeft, evenals Cannabis, handvormig 

 samengestelde bladeren, en deze zijn vaak kleverig door de 

 klierachtige beharing, die zij dragen : overeenstemming genoeg 

 om de plant op één lijn te gaan stellen met de Cannabis, met 

 haar eveneens samengestelde en door hars samenklevende 

 bladeren. 



Bij Artemisia en bij Leonurus sibiricus kan de vorm der 

 bladeren de reden geweest zijn, die aan Cannabis deed den- 

 ken, bij Scoparia duleis mogelijk de vorm der vruchtjes. Van 

 Clerodendron Siphonanthus vindt men, dat de geur van den, 

 rook aan dien van opium herinnert — vandaar ook de naam 

 petjandon — , en met eenigen goeden wil is dit wel toe te 

 geven. Hetzelfde is het geval met het blad van Fraxinus 

 Eedenii. Deze beide zouden, naar ik voor het eerst, jaren ge- 

 leden, van Dr. KOORDERS vernam, bepaaldelijk wel van. 

 wege dien opiumachtigen geur gerookt worden. Echter zou 

 uit de inlichtingen, die ik te Batavia omtrent de uitwerking 



