— 369 — 



het geheele eiland tot de boschreserve zouden moeten behooren, 

 zou Zuid-Bali in zijn rijstoogst zwaar getroffen hebben. 



Men voelt nu reeds in het afnemend debiet van enkele 

 rivieren, dat de hooger gaande ontginningen in het boven- 

 stroomgebied van de Toekad Ajoeng nadeelig werkt. De 

 boschreserve daar ingesteld, ^wellicht te laat, in elk geval te 

 beperkt, heeft niet kunnen verhoeden, dat de uitbreiding van 

 gaga en djagoeng-velden in het hoogland van Tjatoer te groote 

 afmetingen heeft aangenomen. Vele van die velden worden 

 door het uitblijven van voortgaande cultuurbewerking tot 

 weiden, waarboven dikwijls een dikke mist hangt, die vroeger 

 vrij zeker zou neergeslagen zijn. 



De atmospherische neerslag, die door het vroegere oerbosch 

 (quasi koffietuin) economisch werd beheerd, vloeit thans snel 

 af, waardoor het debiet van de rivieren, dat vroeger vrij 

 constant was, snel wisselt. ïerreinveranderingen door de groote 

 aardbeving van 1917 in de bovenlanden veroorzaakt, werken 

 in denzelfden zin nadeelig. 



Het snel opkomend hooger peil stelt aan de vele stuwdammen 

 eischen, die daaraan vroeger nooit gesteld werden ; veroorzaakt 

 een transport van vaste stoffen, waardoor de gegraven be- 

 vloeiingstunnels verzanden; jaagt een groote hoeveelheid water 

 naar. zee, dat onbenut verloren moet gaan, terwijl bij gelijkmatig 

 vrijkomen van dezelfde hoeveelheid geen druppel verloren 

 i^ing. 



Voortgezette ontginning in het hoogland ten behoeve van 

 maïs en gagavelden, zoowel als van ,.goed beheerde koffietuinen" 

 bevat een ernstige bedreiging van het economische welzijn 

 van Zuid-Bali. 



De economische welstand van Zuid-Bali en de sawahbouw 

 zijn één. 



Wanneer men even bezuiden Poedjoengan de waterscheiding 

 afdaalt, heeft men den top van den geweldigen Batoekaoe op 

 slechts 5 K.M. links van zich, terwijl naar het Zuiden en Zuid- 

 Oosten het gezicht vrij is tot den horizon van den Indischen 

 Oceaan. De Preanger op zijn schoonst heeft men daar in zijn 

 onmiddellijke omgeving, Indië's kostelijkst rijstland aan den 

 voet van den kolossus, door wien men zich gedragen gevoelt, 



