— 373 — 



worden, is de naïeve inlandsche gedachte, dat het land met 

 alles wat er op groeit het eigendom der goden is. 



Voor ontginning behoefde men dus de toestemming der 

 goden. Bij den aanvang der ontginning is het oprichten van 

 een altaar voor den god van die plaats het meest noodzakelijk. 

 Een gedeelte van de opbrengst moet als offer aan de goden 

 aangeboden worden. 



De desavereeniging zorgt voor de richtige uitvoering van 

 een en ander en beheert het desagebied, feitelijk een kleine 

 republiek, als rentmeester der goden. 



Aanvankelijk bepaalde de desa zich tot ontginning van den 

 grond rondom de woningen, maar langzamerhand breidde de 

 desa haar gebied uit tot aan de grenzen van andere desa's, 

 of niet te overwinnen terrein hindernissen. Alle binnen dat 

 gebied gelegen gronden bleven het volle eigendom der goden, 

 maar de desa kende zich met uitsluiting van anderen het 

 beschikkingsrecht over den grond toe. Ook de verplichtingen, 

 die uit dit beschikkingsrecht voortvloeien, werden door de desa 

 aanvaard. Alle vreemdelingen staan zoolang hun verblijf op 

 het desagebied duurt onder de bescherming der desavereeni- 

 ging. Buiten de grenzen van zijn eigen desa beschouwt ieder 

 Balinees zich van alle verplichtingen ontslagen, maar hij kent 

 zich daar ook geen enkel recht toe: hij is daar de gast van 

 de desa, op wier gebied hij zich bevindt. 



Zoolang het recht op den grond collectief werd uitgeoefend, 

 was de grond desabezit, godeneigendom.' 



Aanvankelijk kon elk lid der desa een gedeelte van het desa- 

 bezit in gebruik nemen om te voorzien in zijn levensonderhoud, 

 tevens om te kunnen voldoen aan de verplichtingen, die het 

 desaleven hem oplegde ten aanzien van het onderhoud der 

 tempels en der gemeenschappelijke instellingen. Werd de 

 bewerking gestaakt, dan viel de grond terug in het desabezit, 

 zonder dat de bewerker eenig meerder recht daarop behield 

 dan wie ook zijner desagenooten. 



Het onafgebroken in cultuur houden gaf den gebruiker echter 

 een historisch recht, dat zich het best laat vergelijken met het 

 erfelijk individueel bezit op Java 



Wel is er van collectiefbezit onder de desabewoners nog 



