— 374 — 



menig spoor te vinden, maar overal blijkt de neiging tot het 

 meer en meer naar voren treden der rechten door de gebruikers 

 op den grond individueel uitgeoefend, althans in de desa's, 

 waar de welvaart toenemende is. 



Zoolang de grond werd bewerkt door een desalid, kon de 

 desavereeniging daarop geen rechten uitoefenen. Hieruit ont- 

 stond de gewoonte, dat het recht van het individu . door de 

 desa werd geëerbiedigd, zoolang zich op den grond de re- 

 sultaten van den arbeid bevonden. Bij overlijden van den 

 gebruiker der gronden gingen zijn rechten volgens het gel- 

 dend erfrecht over op de kinderen. Niet de grond ging over 

 als erfgoed, die bleef, aan de goden toebehooren, maar de 

 vruchten van den arbeid aan den grond besteed. Worden de 

 gronden door de nazaten niet langer bewerkt, dan vallen ze 

 terug aan de desa,* die dan aan de goden verplicht is, de 

 gronden door anderen te laten bewerken, zoo daarvoor menschen 

 te vinden zijn. 



Toen de bouwvelden tot sawah's werden omgevormd, trad 

 de desa geheel op den achtergrond. 



Kwamen de bewerkers van verschillende aaneengesloten 

 velden tot de overtuiging, dat bevloeiïng mogelijk was, dan 

 bleek het steeds, dat de vroeger vastgestelde desagrenzen bij 

 den aanleg der bevloeiïngswerken onmogelijk in acht geno- 

 men konden worden. 



Waar samenwerking noodig was om tot den aanleg van de 

 leidingen te komen, kon de desa dus niet het initiatief nemen. 

 In de eerste plaats niet, omdat niet de geheele desa in belangen, 

 bij den aanleg was betrokken en in de tweede plaats niet, 

 omdat de aanleg voor een deel buiten het desagebied viel 



Er vormde zich een afzonderlijke vereeniging, waarvan alle 

 belanghebbenden lid waren. De belanghebbenden waren de- 

 genen, wier velden met het oog op de bevloeiïng een eenheid 

 vormden. 



Zoo ontstonden de soebak-vereenigingen met een eigen be- 

 stuur en eigen wetten. De inrichting van de vereeniging ver- 

 toonde veel overeenkomst met die van de desavereeniging, 

 maar de soebak bleef geheel onafhankelijk van de desa, 

 vormde een eigen eenheid. 



