— 436 — 



• Om nog ,.grooter confusie te brengen" in den theehandel 

 der Europeesche concurrenten deden de Zeventien de Indische 

 regeering nog een ander middel aan de hand, nl. om overal, 

 waar de Compagnie heer en meester was, zoo in de landerijen 

 van Java, aan de Kaap, op Cex^lon, theezaad in te voeren en 

 de cultuur zelf te beginnen. Een premie moest worden uit- 

 geloofd voor het eerste pond thee onder Compagnie's district 

 gewonnen. De Hooge regeering antwoordde, dat ze alles zou 

 doen, ofschoon ze niet veel hoop had voor de theecultuur in 

 deze gewesten, daar reeds verscheidene liefhebbers hadden 

 ondervonden, dat de iheeboom in deze gewesten niet wilde 

 groeien 



De directe vaart op China werd voortgezet tot 1733. In 

 den tijd van 1728-1733 werden zes tochten door de Compag- 

 nie ondernomen met negen schepen van de Amsterdamsche 

 en drie van de Zeeuwsche kamer. 



De theeveilingen hadden een ruimere sorteering. In totaal 

 werd meegebracht 2926000 katti's (1 pikol == 100 katti 125 

 pond) Hiervan was 1977000 pond boei, 331000 congo, 245000 

 singlo 1]9000 souchon, 98000 bing, 79000 pecco en 75000 

 heysan. Als onderlaag brachten die schepen mee tot over 

 de tweemaalhonderdduizend paren kopjes en schoteltjes met 

 volledige thee en tafel-serviezen. Als netto winst hebben de 

 negen Amsterdamsche schepen opgeleverd 2,25 millioen gulden. 



De onkosten van de Compagnie waren echter te hoog in 

 verhouding tot den omzet. De supercarga's brachten meer 

 in rekenitig, dan ze hadden uitgegeven en de opvarenden 

 maakten misbruik van het recht om waar voor eigen rekening 

 mee te nemen , Ook dreigde er van der kant van Zweden 

 vreemde mededinging, terwijl in 1726 ook Franschen, Portu- 

 geezen en Spanjaarden kwamen concurreeren. Men moest dus 

 maatregelen nemen en zoo kreeg Batavia last om te Canton 

 een vaste factorij te stichten. Bovendien moesten de China- 

 vaarders uit het moederland nirt meer in ballast, maar met 

 Europeesche koopmanschappen vertrekken. Zij zouden dan 

 eerst Batavia aandoen om eventueel nog specerijen enz. meete- 

 nemen. Canton zou nog een tweede comptoir in Amoy kunnen 

 openen, als dat noodig mocht blijken en versche thee en por- 



