— 455 — 



ivoor. Eindelijk geheel wit. Blijft de vrucht al te lang aan de 

 plant, dan verliezen de tranen iets van hun verteederenden 

 invloed op ons gevoel door de vele barstjes die zich aan de 

 oppervlakte vertoonen. Plukt men de vruchtjes rijp, dan is het 

 een zeer kleine moeite de verdroogde kafjes, aarsteel en stempel 

 uit de tranen te trekken, waardoor deze volkomen het aanzien 

 van koralen verkrijgen, die men slechts aan een koordje 

 behoeft te rijgen om er een werkelijk sierlijke ketting van te 

 maken. Voor kinderspeelgoed zijn de Jobstranen verre te 

 verkiezen boven de gevaarlijke glaskoralen. 



Bij de djali-bras is de schil te leerachtig om er koralen van 

 te maken. De djali-batoe is voor de voeding ongeschikt, 

 doordat het practisch onmogelijk is het zetmeelhoudende 

 graankorrelije uit de steenwand te halen. De halssnoeren, 

 armbanden en guirlandes van djali-batoe zijn sierlijker dan 

 wat de industrie gewoonlijk in dat genre levert. 



Van de djali-bras komen nog weer twee soorten voor, waar- 

 van de een op Java zeer zelden, op Sumatra veelvuldig voor- 

 komt als djali-padi (Coix Koenigii), de ander, djali-ketan (Coix 

 agrestis) laat zich beter vergelijken met de ketansoorten onder 

 de padi. De djali-ketan is door haar eigenschappen meer 

 geschikt voor het maken van Kepoh en tapej, lekkernijen 

 waarop de Inlander zeer gesteld is. 



De djali is volgens HoOKER een der oudste voedselgewas- 

 sen geweest in de Aziatische berglanden, terwijl het ook nu in 

 Buima en Assam nog niet geheel verdrongen is door den veel 

 nuttiger Amerikaanschen wereld veroveraar: de maïs. 



In Burma zegt men volgens Dr. AI. Greshoff reeds van 

 ouds: Bij de schepping der wereld hebben de ratten rijst en 

 coix van de bergen naar beneden gebracht. Toen zijn de men- 

 schen gekomen en die hebben voor zich de rijst gekozen, en 

 de coix voor de ratten gelaten. 



Ik geloof, dat het verstandig is ons aan die wijsheid der 

 ouden te houden. 



Behalve den naam djali-bras,- padi,- ketan,- batoe,- watoe, 

 komen nog voor de volgende Inlandsche namen: handjéré, 

 handjeli (Soend.) sinkoer batoe (Sumatra), saleh (Molukken). 



K. V. D. Veer. 



