— 457 — 



den Alfoer, die nog niet den minsten lust gevoelt om zich 

 in te spannen tot voorziening in hoogere behoeften, die hij 

 niet kent. 



Een eeuwenlang wanbestuur heeft het volk op den lagen 

 trap van ontwikkeling gehouden, het zal een heele prestatie 

 zijn, de economische ontwikkeling gepaard met zedelijke ver- 

 heffing en geestelijke vorming in afzienbaren tijd meetbaar 

 hooger op te voeren. 



Toch is er een weg, ook voor dit volk, om eens een plaats 

 in te nemen onder de volken, die met eere genoemd kunnen 

 worden. Hun klapper- en sago-bedrijf, hoe uiterst extensief 

 ook gedreven, brengt hen in aanraking en afhankelijkheid 

 van hoogerstaanden, die hun de producten welke zij begeeren, 

 niet leveren zender daarvoor arbeid te vragen tot voortbren- 

 ging van andere producten, een arbeid die ook voor den 

 ledig gaanden Alfoer alle zegeningen van den waren adel bren- 

 gen zal, met de verhoogde welvaart. 



Volgens een vastgesteld werkplan worden in deze Mede- 

 deeling van het Encyclopaedisch Bureau eerst de eilanden met 

 omgeving aardrijkskundig beschreven. De vorming van den 

 bodem, het klimaat, plantengroei en dierenwereld worden voor 

 zooveel de stand van onze kennis dat mogelijk maakt zorgvul- 

 dig behandeld. Na de algemeene beschrijving worden de 

 onderdeelen nog eens wat nauwkeuriger in beschouwing ge- 

 nomen. 



Het tweede gedeelte van het boek handelt over het Volk. 

 Ruim de helft van dit hoofdstuk, ruim het vierde gedeelte 

 van het geheele werk is besteed aan den godsdienst. 



Er is natuurlijk niets tegen, van een vreemd volk het eigen- 

 lijke zieleleven in studie te nemen en een aandoenlijke be- 

 langstelling te toonen voor de eigenaardige gebruiken, welke 

 in acht genomen worden, wanneer de mai-mai bij een sterf- 

 geval bepaalt, hoeveel dagen verloopen moeten voor het 

 doodenfeest gevierd kan worden. 



Onze Oost-Indische literatuur is vol van zulke berichten. 



Met den boer zouden we willen vragen: „Maar wat koop 

 je daarvoor?" In een boek over Nederland en zijn bewoners 

 zal men er niet toe komen, een ruime plaats te geven aan de 



