— 459 — 



genoegen. Het verzamelen van damar is feitelijk niets moer 

 dan een wegnemen van wat de natuur aanbiedt. 



Toch tuiniert de Alfoer, maar op zijn Alfoers, zonder in 

 gevaar te komen zich te vermoeien, zonder eenige methode; 

 volstrekte vernielingsroofbouw. Maïs en gaga worden wel 

 aangeplant en bewaakt tegen herten en varkens. De oogst is 

 te gering om hem buiten den tuin te brengen. Hij wordt ter 

 plaatse genuttigd. 



Werken voor loon acht de Alfoer de grootste schande, die 

 hij over zich en zijn familie brengen kan. Klagend over honger, 

 weigert hij, eenigen arbeid te verrichten om rijst te verdienen, 

 weigert hij zelfs, zich eenige moeite te geven om te visschen. 



Het handelsverkeer is natuurlijk zeer gering. De uitvoer 

 bedroeg in 1916 aan gomcopal ƒ 104 841. — 

 copra . . . „ 163 598. — 

 aan alle andere zaken als haaienvinnen, enz. nog geen 

 ƒ 30 000.— 



De rijstinvoer werd betaald met ƒ 21 665. — Aan manufac- 

 turen werd ƒ 30.— besteed. De Parijsche mode prikkelt de 

 dames dus nog niet om manlief aan te zetten tot het verdienen 

 van wat meer speldegeld voor madame en hare dochters. 



Het is zeer de moeite waard, het uitstekend verzorgde werk 

 van het Encyclopaedisch bureau te lezen. Ieder, die belang- 

 stelt in deze landen, vindt er voor hem onmisbare gegevens in. 



Behalve een groot aantal staten en tabellen is aan het werk 

 ook nog toegevoegd een zeer uitgebreide literatuurstudie, 

 gerangschikt volgens het decimale systeem Dewey. 



Wie zijn cijferschuwheid overwint door eens ernstig na te 

 gaan, hoe de literatuuropgave in elkaar zit, zal ondervinden, 

 dat deze wijze van schikken groote voordeden heeft. 



De literatuurstudie is ook afzonderlijk uitgegeven als No. 1 

 van de mededeelingen van de Vereeniging tot bevordering 

 van het Bibliotheekwezen in Nederlandsch - Indic. 



K. V. D. Veer. 



