— 487 — 



dan die der eigen stuifmeelkorrels, geen zelf-, doch een kruis- 

 bevruchting krijgen, althans wanneer het vreemde stuifmeel- 

 's morgen vroeg, dadelijk nadat de bloem is opengegaan, op 

 den stempel komt. 



Evenals bij de Liberia, doet zich ook bij de Robusta dit 

 verschijnsel voor, dat de buis van het vreemde stuifmeel eerder 

 dan die van het eigen stuifmeel bij het ei aankomt, zoodat 

 ook bij deze soort kruisbevruchting hoofdzaak is. (Men leze 

 omtrent dit interessante onderwerp „Een en ander over de 

 biologie der koffiebloem", door Dr. E. C. VON FABER in 

 Teysmannia deel 21, blz. 556.) 



Van de zaden van een superieuren koffieboom, die te mid- 

 den van slechte planten staat en zich in de nabijheid van andere 

 koffiesoorten bevindt, kunnen wij dus op grond van het bo- 

 venstaande niet verwachten, dat ze planten zullen geven met 

 dezelfde eigenschappen, waaraan de moederplant haar voor- 

 treffelijkheid te danken heeft. . 



Bij de Cinchona iKina) geschiedt de bevruchting in hoofdzaak 

 door middel van insecten of ook wel door den wind — kruis- 

 bevruchting dus — , zoodat wij ook hier niet kunnen verwachten, 

 dat de nakomelingen, ontstaan uit zaden, gewonnen van een 

 mooien boom, die te midden van andere, minderwaardige boomen 

 staat, alle even goede eigenschappen zullen hebben als de 

 moederplant. 



„De bestuivingsvvijze bij de Cacao heeft nog iets raadselach- 

 tigs, vooral de kruisbestuiving kan niet anders dan door lucht- 

 stroomingen worden verklaard, daar insectenbezoek absoluut 

 niet plaats heeft", zegt Dr. ROEPKE in deel XI van „Onze 

 Koloniale Landbouw". Dus ook bij de Cacao missen wij elke 

 zekerheid, hoe de nakomelingen uit zaad zullen zijn. Zoo is het 

 ook bij de Hevea en zeker bij nog vele onzer cultuurgewassen. 



Geeft dus de vermenigvuldiging door zaad in vele gevallen 

 ons geen zekerheid omtrent de hoedanigheden van de toekom- 

 stige nakomelingen, de kunstmatige of ongeslachtelijke verme- 

 nigvuldiging daarentegen heeft ons tot op heden nog geen 

 teleurstellingen gebracht. De superieure eigenschappen van 

 het een of ander gewas zien we zoowel bij een tjangkokan 

 als bij een ent of oculatie steeds terug. 



