— 503 — 



tenzorg" en konden g-emakkelijk hun product naar Batavia 

 verv^oeren en verschepen. Het transportwezen in de ver afge- 

 legen ondernemingen van de Preanger en Bagelen was uiterst 

 gebrekkig en het vervoer van het product van de onderneming 

 naar Batavia gebruikte soms drie-viermaal meer tijd, dan met 

 een stoomboot van Batavia naar Holland. Zoo kwam de in 

 December 1874 te Waspada afgepakte thee eerst 10. maanden 

 later te Batavia aan De z, g. „ Buitenzorgsche'* theeën werden 

 te Rotterdam verhandeld ; afkomstig zijnde van lage onderne- 

 mingen, hadden ze een onaangenamen scherpen smaak. 



Er was dus alleen aanbod van ordinaire thee, terwijl de 

 goede soorten slechts enkele malen per jaar aan de markt 

 kwamen, even als Chineesche thee, zoodat men dan ook voor 

 de Java-thee denzelfden toestand aan de markt zag als van 

 ouds voor de Chinathee. De grossiers kochten de dure soorten 

 en hielden deze vast om ze geleidelijk aan den kleinhandel te 

 slijten, of wel de importeurs verkochten hun thee niet als deze 

 den gevraagden prijs niet haalde, wat echter voor de produ- 

 centen op Java bezwaren meebracht, daar zij hun thee moesten 

 verzilveren om weer nieuw product te kunnen leveren en nu, 

 door de langzame wijze van afdoen, vaak te Batavia tegen 

 hooge rente geld moesten opnemen. 



Men kan uit de oude theestellen opmaken, hoe de handel 

 was in den loop der jaren. Tusschen 1S18 en 1830 had men 

 moeilijke jaren, waarna de betere kwamen van 1835 tot 1845. 

 Toen kwam de crisis van 1848. Daarna kreeg men lagere 

 prijzen en meermalen grootere voorraden, totdat na het crisis- 

 jaar 1857 een tijdvak volgde van hoogere prijzen en kleine 

 voorraden. Omstreeks 1870 en volgende werd veel thee op- 

 gehouden, terwijl in '1 880 en volgende de verhouding beter was, 

 maar de aanvoer klein bleef. Totdat ten slotte in de jaren 

 1890 en volgende de nieuwe ontwikkeling van de Java-thee- 

 markt begon, die tot den huidigen oorlog voortduurde. In 

 de graphische voorstelling kan men de voorraden nagaan, die 

 op 31 December van elk jaar aanwezig waren. 



De loop van den prijs van de thee is niet door een graphiek 

 weer te geven. Er zijn te veel schakeeringen in het artikel. 

 Zoo ziet men in den loop der jaren 1839-1899 den prijs van 



