— 542 — 



door zaad en welke door stek of tjangkok vermenigvuldigd 

 moeten worden, willen wij de meeste begeerde resultaten 

 verkrijgen. Uit zaad gekweekte planten groeien meestal 

 krachtiger door, vormen eerder normaal gevormde boomen 

 met een flinken stam en een penwortel, zijn minder aan nadee- 

 lige invloeden onderhevig, dragen later vrucht en worden onder. 

 Op kunstmatige wijze gekweekte individuen vertakken zich 

 eerder, hebben minder neiging om hoog opgroeiende stammen 

 te vormen en dragen vroeger vrucht. Daar hier niet zoozeer 

 de soort, als wel het individu vermeerderd is, blijft de jonge 

 plant als het ware een deel van de oude en wordt met haar 

 oud. Het resultaat kan zijn, dat de nakomelingen van de 

 boomen, reeds heel lang uitsluitend op kunstmatige wijze 

 vermeerderd zijn, op den duur verzwakken zöodat er kans 

 bestaat, dat zij uitsterven. In Holland verkeeren o. a. de para- 

 dijsappel en de juttepeer in dit geval. 



Na het medegedeelde zal het wel duidelijk zijn, dat wij onze 

 laanboomen zooveel mogelijk uit zaad moeten vermeerderen. 

 Het zaad bevat een miniatuurplantje, de z. g. kiem en een 

 zekere hoeveelheid reservevoedsel, dat in het zaad wordt 

 bewaard, om het jonge kiemende plantje van voedsel te voorzien, 

 zoolang het nog niet in staat is, zulks zelf uit den bodem 

 en uit de lucht op te nemen. 



Ieder zaad kan een bepaalden tijd het vermogen om te 

 kiemen bewaren; sommige zaden houden hun kiemkracht heel 

 lang, andere slechts zeer kort. De omstandigheden kunnen 

 hierop van grooten invloed zijn. In de eerste plaats is de graad 

 van rijpheid van het zaad een voorname factor. Nog niet geheel 

 rijpe, maar toch reeds goed gevormde zaden, kunnen soms wel 

 kiemen, mits men ze spoedig uitzaait. Ook de wijze waarop 

 het zaad bewaard wordt heeft grooten invloed op het kiemver- 

 mogen. Zooals wij weten, zijn voor de kieming van een zaad 

 noodig: vocht, warmte en zuurstof uit de lucht. Het ligt 

 daarom voor de hand, dat de zaden bij het bewaren, zooveel 

 mogelijk buiten den invloed dier factoren gehouden moeten 

 worden. Het is vooral tegen vochtigheid, dat zij beschermd 

 behooren te worden. Het warme, vochtige klimaat van West 

 Java is niet bevorderlijk voor het bewaren der zaden. 



