— O'JJ — 



Nu zijn, sindsdien, voor Java andere cijfers srepubliceerd, 

 die toelaten de realiteit van dezen invloed nader te onder- 

 zoeken. 



in de „Uitkomsten der regenwaarnemingen op Java, 1914' is 

 n.1. opgenomen (pg. VIII) een overzicht van ,.de gemiddelde 

 regenval op Java voor iedere maand uitgedrukt in deeleu van 

 het overeenkomstige gemiddelde voor het tijdvak 1 87*J — 1911 ". 



Wanneer dus, om een voorbeeld te geven, de gemiddelde 

 regenval in Augustus voor alle stations in het geheele tijdvak 

 50 mm was en in Augustus van een zeker jaar 100 mm, dan 

 draagt die Augustus-maand het getal 2. 



Rangschikking volgens de bovenvermelde periode van 

 411.79 dagen leverde mij nu inderdaad een schommeling op, 

 over 8%, waarbij echter de meeste regen bleek te vallen, niet 

 bij nieuwe maan in kleinsten afstand, maar bij laatste kwartier 

 in kleinsten afstand. Bovendien was de schommeling niet bi- 

 zonder duidelijk. Ook is de amplitudo gering! 



Nemen we voor den gemiddelden maandelijkschen regenval 

 rond 200 mm aan, dan is ze maar In mm, en wat beteekenf 

 nu 8 mm meer of minder op een Indische maandsom?! 



Enkel in zeer droge maanden zou het van groot belang 

 kunnen zijn of door zulk een maans-in vloed de droogte al of 

 niet verbroken werd, maar het behoeft wel geen betoog, dat 

 onderzoekingen als de bovenstaande volstrekt geen uitsluitsel 

 geven over dergelijke bizondere gevallen en dat het afzonderen 

 van een maans-invloed in die gevallen, waarbij talrijke factoren 

 in het spel zijn, uiterst bezwaarlijk zou zijn. In een land met 

 zulk een grilligen en zwaren regenval als Indië is. mag dat 

 voorloopig wel als onmogelijk worden beschouwd. 



Nog veel moeilijker zou het zijn om het intreden van den 

 regen, of wel de verdeeling over het etmaal, ten opzichte van 

 maansin vloeden te onderzoeken. 



Het optimisme van den Heer Naudix tln Cate omtrent 

 de mogelijkheid, dat de Heer Koch te Buitenzorg de beschik- 

 king zou kunnen krijgen over cijfers, welke de kwestie da- 

 delijk zouden ophelderen, kan ik helaas heelemaal niet deelen 

 en ik zou den Heer KoCH willen aanraden, niet dan met 

 de noodige voorstudie, meerdere van zulke rangschikkingen^ 



