dan ’t stadium van proefneming is men daarmede nog 
niet gekomen. 
Bij de beschrijving der Liberia- koffie vermeldt Schr. dat 
de groote voordeelen van deze soort gelegen zijn in het 
zoo vroeg bloeien en vrucht geven. Hier op Java wint 
echter de Arabische het in dit opzicht en ligt ’t voordeel 
van Liberia- koffie veeleer daarin, dat ze in vochtige streken, 
waar de andere ongunstige resultaten geeft, juist goed gedijt. 
De bereiding der koffie wordt slechts vluchtig behan- 
deld, daarentegen is aan de beschrijving van het droog- 
procédé meer plaats ingeruind en vindt men daarbij af beel- 
dingen van drooginrichtingen, zooals die op Java gebruikt 
worden. 
Uitvoerige gegevens treft men aan over de samenstelling 
der koffie. Niet onaardig is de mededeeling, dat in den 
laatsten tijd te Parijs koffieblaren gebruikt zouden worden 
— vooral door dames — voor de fabricatie van sigaretten 
in plaats van tabak. Een voordeel van het gebruik van 
deze zou zijn, dat men daardoor een afkeer van tabak 
krijgt. 
De eisch door Schr. o.a. aan schaduwboomen gesteld 
van o.a. vrij groote blaren te bezitten, die het geheele 
jaar door groen blijven, zal wel niet door elken planter 
onderschreven worden en menigeen zal vreemd opzien 
wanneer hij in een van O.F., Cook overgenomen lijst van 
planten, die gebruikt zijn geworden om koffle in verschil- 
lende levensstadia te beschaduwen, ananas, sorghum, dje- 
roek, maniok, tabak, rijst, suikerriet, djati en katjang bogor 
vermeld ziet. Bedoeld zal wel wezen, dat sommige van de 
genoemde gewassen geschikt zijn om in jonge tuinen als 
bijcultuur te kunnen dienen. 
Statistische en andere gegevens uit verschlllende landen, 
waarbij het uitvoerigst wordt stilgestaan bij de koffiesoor- 
ten in het Congo-gebied aangetroffen, en mededeelingen 
tuurtuin ingevoerde daarentegen, zooals Coffea robusta en Abeokuta- koffie 
naderen meer tot G. Liberica. 
