eet 
„de hulpmeststoften, die in dergelijke gevallen in aanmerking 
komen, hetgeen rationeeler is dan wanneer men het ont- 
brekende door stalmest wilde dekken. Een voorbeeld. 
Bij de z. g. Moordammeultuur bevat de grond voor de 
meeste cultuurgewassen voldoende hoeveelheden stikstof, 
„daarentegen is hij arm aan kali en phosphorzuur. Hier 
past men nu geen stalmestbemesting toe, alhoewel ge- 
noemde stoffen ook bestanddeelen zijn van den stalmest, 
„doeh meer uitsluitend bemestingen met hulpmeststoffen 
1. c. kaïniet en Thomasphosphaat. 
Nog een andere factor speelt een rol, waarom sommige 
planters zich van den stalmest afwenden. Ik heb nu hier 
meer in ’t bijzonder ’t oog op de ondernemingen, die 
stalmest van de bevolking zouden kunnen opkoopen. 
Men meent en niet ten onrechte, dat de stalmest, die 
men niet zelf heeft bereid, weinig waarde heeft, vooral 
als hij van de bevolking is opgekocht, waarvan het bekend 
is, dat zij niet zorgvuldig daarmede omgaat en niet afkee- 
Tig is hem vóór den verkoop met veel aarde te ver- 
mengen. 
Hierin ligt zonder twijfel veel waars, doch aan den anderen 
kant moet men zich weer voor overdrijving weten te 
«hoeden, tenminste het overkwam mij nog al eens, dat de 
analyse van een aldus miskende stalmest later bijzonder 
meeviel, wat betrof het gehalte aan stikstof. In vergelijking 
„met goed bereiden stalmest was dan het stikstofgehalte 
wel is waar minder, doch dan maakte de hoeveelheid, 
„die men voor zijn geld kreeg, de rekening meer dan goed. 
Ter illustreering moge het volgende geval uit de praktijk 
„dienen. 
Een planter gebruikte voor bemesting zijner Liberia- 
koffietuinen aanzienlijke hoeveelheden z.g. stalmest, in hoofd- 
zaak bestaande uit gedroogde karbouwenmest die hij van 
de bevolking opkocht. In de meening dat het goedje weinig 
mestwaarde had, diende hij daarom zijne koffieboomen. 
groote hoeveelheden daarvan toe. Hoe groot was evenwel 
