En Be 
zijne verbazing, toen ik hem de werkelijke geldswaarde 
ervan, afgeleid uit de analyse-uitkomsten, mededeelde. 
Het totaal stikstofgehalte bedroeg 0.98 pCt. 
De stikstof van den stalmest gelijkstellende aan die van 
boengkil, bijv. boengkil-kaliki, met een stikstofgehalte- 
van 7 pCt. en waarvan de picol hem op f 6 zou komen te 
staan, dan zou naar deze maatstaf de stalmest een waarde- 
van f 0,84 vertegenwoordigen of per eenheid stikstof f 1,37, 
waarbij dan nog de waarde komt van het (de) in den stal- 
mest aanwezige phosphorzuur en kali. 
Hoeveel betaalde in werkelijkheid nu onze planter voor 
den stalmest? Op den tuinweg in den koffietuin geleverd 
betaalde hij voor de 100 k.g. 12 centen, of per stikstof een- 
heid 12.2 centen. Voorwaar wel een belangrijk verschil 
met de feitelijke waarde. 
Dit voorbeeld en andere uit de praktijk tot mij gerichte: 
vragen, betreffende stalmestconserveering gaven mij aan- 
leiding het stalmestvraagstuk, gezien in het licht der 
onderzoekingen van meer recenten datum, nog eens in zijn 
geheel in beknopten vorm onder de aandacht van de lezers 
van dit tijdschrift te brengen, die vaak niet in de gele- 
genheid zijn geweest zijn gestadige ontwikkeling op den 
voet te volgen, daarbij in ’t bijzonder acht gevende op- 
hetgene, dat vooral voor den toestand hier in de tropen 
beteekenis heeft, 
In den ruimsten zin opgevat verstaat men onder stal- 
mest de afval uit den stal en de huishouding eener boer- 
derij. In hoofdzaak bestaat hij uit het eerste gedeelte d. 
w. z. uit de vaste en vloeibare uitwerpselen van paarden, 
runderen enz. plus het strooisel, waarvan de beide eerste 
stoffen voor den landbouwer verreweg de belangrijkste- 
zijn. Die vaste en vloeibare door het dierlijke organisme- 
afgescheiden stoffen zijn de produkten van voeding en stof- 
wisseling. Tot recht begrip van den stalmest is het bij- 
gevolg noodig, dat wij ons inzicht verschaffen in hetgeen 
plaats grijpt met het voedsel in de spijsverteringsorganen. 
