— 179 — 
Tengevolge van den bijzonderen vorm, waarin de planten- 
voedende bestanddeelen in den stalmest voorkomen, is hij 
voor meerjarige gewassen meer geschikt dan voor éénjarige. 
Bij eene bemesting met stalmest komen behalve de planten- 
voedende eigenschappen ook nog andere n. 1. de grondverbe- 
terende, der cultuurplanten ten goede. De gronden worden er 
meer permeabel en de zandgronden compacter door gemaakt, 
waardoor de watercapaciteit der laatsten verhoogd wordt. 
In Europa maakt men verschil, wat betreft de hoeveel- 
heden stalmest en de periodiciteit der bemesting ten op- 
zichte van de verschillende gronden. Als regel geldt daar, 
dat de kleigronden zware bemestingen ondergaan, doch her- 
halen deze zich eerst over een zeker aantal jaren bijv. 8-5; 
de zandgronden bemest men daarentegen met geringere hoe- 
veelheden, doch herhaalt deze vaker, om reden het ver- 
werings- resp. verrottingsproces van de organische bestand- 
deelen bij de laatste zooveel sneller verloopt dan bij de 
eerste. Dit onderscheid behoeven wij voor de gronden 
in de tropen niet zoo scherp te trekken. Bij eene groene 
bemesting met indigo toegepast in een op kleigrond aan- 
gelegden koffietuin, had ik gelegenheid waar te nemen, dat 
na een tijdsverloop van drie maanden de afgesneden en 
ondergewerkte indigoplanten volkomen waren verteerd. 
Wij zullen daarom goed doen, zoo wij onze tuinen jaar- 
lijks bemesten. Wat de hoeveelheden betreft, maakt men, 
zooals gezegd, onderscheid tusschen zware en lichte gron- 
den. Eene bemesting van 60000 KG. per H. A. acht men 
in Europa eene zware bemesting, 20000 KG. eene zwakke. 
Dat men niet schroomt om ook hier zware bemestingen 
toe te dienen, moge blijken uit de gegevens mij welwillend 
door een ervaren en kundig planter medegedeeld. 
Op eene afdeeling van ruim 400 bouws, beplant met 
Liberia-koffie, werden in 1900, 1901 en 1902 resp. op- 
gekocht van de bevolking 650.000, 850.000, 2.000.000 KG. 
gedroogde karbouwenmest op de wijze bereid, als boven 
is beschreven. Het hooge cijfer voor het laatste jaar werd 
