— 218 — 
Het water draagt dus betrekkelijk weinig tot verbetering 
of verhooging der vruchtbaarheid van den moerasbodem bij. 
In den drogen tijd groeit nagenoeg niets op den uitgedroog- 
den moerasgrond. De drijf-rijst, welke er in den overigen 
tijd op geteeld wordt, geeft niet alleen voordeel door de 
padie, welke ervan geoogst wordt, maar in Bengalen, waar 
juist in die streken gebrek aan brandhout schijnt te be- 
staan, haalt men later nog de droge stengels van de drijf- 
rijst uit het moeras om ze als brandstof te benutten. 
Op deze wijze heeft er dus een voortdurende onttrekking 
aan den bodem plaats en wordt er zoogoed als niets voor 
in de plaats gegeven. Alleen in Oost-Bengalen verbrandt 
men somtijds de rijststengels op het veld en mengt dan 
deze asch met den grond. Dat van een en ander een vrij 
schrale productie het gevolg is, behoeft dus niet te ver- 
wonderen. 
De grondbewerking in deze moerasstreken is vrij primi- 
tief en bestaat hoofdzakelijk in wat ploegen, zoodra een 
weinig regen den grond daartoe geschikt maakt. 
Vervolgens wordt ijl uitgezaaid op het veld, men maakt 
dus geen gebruik van kweekbedden. Meestentijds is met 
deze bewerking alles afgeloopen en de aanplant wordt 
verder aan zijn lot overgelaten, in Oosr-BENGALEN echter 
besteedt men eenige meerdere moeite, om het welslagen 
der boran aman te verzekeren. 
Wanneer daar de rijstplantjes 4 à 5 engelsche duim hoog 
zijn, wordt de aanplant geharkt, men schijnt daar vrij dicht 
te zaaien en verkrijgt dan door dit harken het voordeel, dat de 
grond niet alleen wordt losgemaakt, maar ook, dat de plan- 
tjes, waar zij te dicht opéén staan, wat worden uitgedund. 
Komt er nu later veel onkruid op,dan wiedt men somtijds. 
den aanplant nog eens. 
Het zaad van de drijf-rijst is in den vochtigen grond 
meest na 4 à 5 daggn gekiemd en wanneer nu de regenval 
en daarmede het waterpeil in de moerassen gelijken tred. 
houdt met de ontwikkeling der rijstplanten, gaat alles naar 
