— 231 — 
uit (als ze tenminste niet vooraf aangetast waren) en zijn 
dan nog voor alle gebruik geschikt. 
De mandoer van het demonstratieveld te Kertâredjä 
(Mâdjäwarnâ) vertelde, dat indien ketela „penjakit” is, zij 
hoogstens een maand goed blijft, en indien gezond 2 tot 
3 maanden. Ook hier maakt de variëteit verschil. „Ke- 
tela mongkrong” is ook hier de soort, die het spoedigst 
bederft, terwijl bij „k. dadoek”, .k. melati”’ en „k: gendoe- 
rek” het tegendeel het geval is. De wijze van bewaren 
is hier aan bosjes binden en op hoopen leggen, soms ook 
wel die bosjes ophangen. 
Ofschoon de verschillende berichten nog al eens met 
elkaar in strijd zijn, mag men wel aannemen, dat ruime 
toetreding van lucht, het goed blijven bevordert en in ant- 
woord op de vraag van den Heer Wi1eMmaAN concludeeren, 
dat bij geschikte behandeling bataten zeker wel zoo duur- 
zaam zijn, dat zij van Amerika naar Europa gezonden 
kunnen worden voor verkoop in laatstgenoemd wereld- 
deel. 
Dat bij overproductie in sommige streken van Java ba- 
taten soms weggegooid worden, is slechts ten deele een 
gevolg van de mindere duurzaamheid. Vergeleken bij 
padi en cassave bederven bataten spoedig. Overigens laat 
zich dat weggooien verklaren, doordat bataten maar voor 
betrekkelijk weinig gerechten geschikt zijn, en steeds in 
kleine hoeveelheden, zoodat de consumtie steeds langzaam 
plaats heeft. Weggooien gebeurt dan ook alleen in dien 
de procdutie grooter geweest is dan wat in 3 maanden 
verbruikt kan worden, want dank ?) zij onze verdienste- 
lijke spoorwegen zijn de tarieven van vervoer van inland- 
sche producten zoo buiten verhouding van de plaatselijke 
waarde, dat van transport over groote afstanden zoo goed 
als nooit sprake kan zijn. Het eenigste traject, voor zoo- 
ver mij bekend, waarlangs nog wel eens beduidend ba- 
tatenvervoer plaats heeft, is Buitenzorg— Batavia, dus toch 
nog een vrij korte afstand, maar buitendien slechts mogelijk 
