— 256 — 
durende cultivatie van Carolina-rijst op denzelfden grond 
zonder behoorlijke braaklegging en bewerking, de opbrengst 
snel achteruitgaat, naar het schijnt sneller dan inlandsche 
rijst. Men meent zulks te moeten toeschrijven aan de 
grootere uitputting van den grond, de wortels van de 
Carolina-rijst gaan dieper in den grond dan van de gewone 
inheemsche rijst. Nu zoude hieraan wel tegemoet kunnen 
gekomen worden door betere bewerking enz. maar in Britsch 
Indië is het al eenigszins hetzelfde als hier, en wenscht 
de inlander met dezelfde mate van arbeids-prestatie of liever 
met nog wat minder, een rijker oogst dan voorheen te 
verkrijgen. 
CLARKE geeft ook nog een beschouwing van de wijze 
waarop in Britsch-Indië verbetering in de rijstteelt zoude 
zijn te brengen en drukt vooral op het gewicht, dat elke 
bewerking goed op tijd geschiede en niet zoo onregelmatig 
als thans. Voor dit laatste vindt hij de verklaring in de 
vastgeroeste overtuiging bij den Bengalees om alles maar 
eenigzins uit te stellen, wat daarvoor vatbaar is en alles 
maar half te doen; de Bengalees weet wel, dat het niet goed 
is, maar denkt, zoo zal het wellicht ook wel gaan. CLARKE 
zegt ten slotte, dat het voornaamste beletsel om in Benga- 
len eenige verbetering te brengen in de rijsteultuur èn hoofd- 
zaak de moeite, is die men heeft om eenige meerdere energie te 
brengen in het karakter van den inlander. 
In het kort zijn dit eenige der resultaten in Britsch- 
Indië verkregen met den invoer van een nieuwe rijstvarië- 
teit. In vele opzichten kunnen zij tot voorbeeld strekken 
en mag uit het hierboven medegedeelde de leering ge- 
trokken worden, dat een verbetering in de cultuur niet alleen 
zich moet aanpassen aan bodem en klimaat maar ook aan 
den inlandschen landbouwer zelven. Ontbreekt deze aan- 
passing, dan is men na wellicht korten tijd weder op het 
punt van uitgang terug en bemerkt men, dat alle voor- 
uitgang illusie was. 
J. VAN BREDA DE HAAN. 
