— 281 — 
keur hooger gelegen terrein uitgezocht, een gevolg hiervan 
is, dat in de meeste gevallen, dus ook de tegal k. vlak tegen 
de dessa aangrenst, het is echter niet noodzakelijk. Slechts 
in die streken, waar zuiver communaal bezit is, gaat de 
afscheiding van tegal k. van de overige velden door de 
dessa bezeten, zonder eenig bezwaar. In sommige gedeel- 
ten z.o.a. in de afdeeling Grobogan werd het noodig ge- 
oordeeld aan de bestaande tot tegal k. gereserveerde ter- 
reinen meerdere uitbreiding te geven. Aangezien in die 
streken zoo niet jaarlijks dan toch om de 3 of 5 jaar een 
verdeeling der sawahs plaats heeft, brengt ook hier de 
inkorting van het terrein voor paditeelt bestemd, weinig 
bezwaren mede. 
Aan het dessa-bestuur wordt van deze tegal k., eveneens 
per hoofd, een vierde bouw toebedeeld of zooveel meer 
als het aandeel bedraagt van elken anderen deelgerechtigde. 
Het dessa-bestuur kan geen aanspraken doen gelden op 
vrije bewerking of andere dienstprestatie bij het deel der 
door hen geoccupeerde tegal k. Het is hier en daar wel 
eens noodig deze tegal k. door paggers tegen wilde var- 
kens e.d te beschermen, ook deze paggers worden door 
elken deelgerechtigde in de tegal k. voor zijn aandeel in 
orde gemaakt en schijnt het, dat het overwicht van den 
loerah voldoende is om zulks regelmatig en behoorlijk te 
doen geschieden. Bepaalde dessa-diensten in verband met 
deze tegal k. worden niet gepresteerd. Van deze tegal 
k. moet belasting worden opgebracht en zijn zij daartoe 
aangeslagen in de laagste klasse der landrente. 
Omtrent de bewerking en beplanting der tegal k. ver- 
nam ik het volgende: De eerste hangt hoofdzakelijk samen 
met de ligging van het terrein. Aan elken deelgerechtigde 
wordt een lange strook toegewezen en is hij vrij om deze 
te bewerken zooals hij wil. Het is echter opvallend de 
eensgezindheid, welke alom heerscht, in de wijze, om het 
terrein geschikt te maken ter beplanting. Nu zijn hier- 
van zekerlijk de omstandigheden wel gedeeltelijk de oor- 
Teysm. XIV, 20 
