— 828 — 
In de eerste plaats levert het vruchtvleesch een voedsel 
aan vruchtenetende vogels en zoogdieren, ten tweede steekt 
de schitterend roode kleur der rijpe bessen tegen het 
donkergroen der bladeren af‚ en worden de vruchtenetende 
dieren daardoor op den buit opmerkzaam gemaakt. Ten 
derde is, elk der zaden, en dit iseen belangrijk punt, door 
een wel dunnen, maar toch vrij taaien wand omgeven, en 
deze is, als het ware om zijn gebrek aan stevigheid te ver- 
goeden, van buiten stijmig en glad, zoodat het èn door het 
keelgat èn door het darmkanaal, zoowel van vogels als van 
zoogdieren, onveranderd doorglijdt. 
Twee zaken verdienen hierbij nog de aandacht; voor- 
eerst, dat de roode kleur der bessen in normale gevallen 
eerst komt, als het zaad volkomen rijp is, tevens maakt 
dan eerst de wrange smaak voor de aromatische zoete 
plaats. Het ontijdig weghalen der bessen, dat de versprei- 
ding der plant voor goed onmogelijk zou maken, wordt 
hierdoor voorkomen. 
In de tweede plaats, dat niet beide zaden gezament- 
lijk door den hoornschil omgeven, maar elk afzonderlijk 
ingehuld zijn. Dit is een verschijnsel, dat men bij alle 
vleezige vruchten aantreft; zoo dikwijls deze meer zaden 
bevatten, en dit aantal kan zeer aanzienlijk zijn, hebben 
deze elk hun eigen hard omhulsel, dat ze bij de reis door 
het dierlijk darmkanaal beschutten moet, en nooit vindt 
men talrijke zaden binnen een enkelen steen. 
Op Java is als koffieroover het meest bekend de loewak, 
bij de Madureezen, mossang, in ’t maleisch, moesang, ge- 
naamd (Paradoxis fasciatus), een der meest algemeen kleine 
roofdieren op Java, tevens een gretige vruchteneter. De 
door het darmkanaal van de loewaks gegane koffiebessen, 
zijn voor een groot deel nog gaaf, door de hoornschil en 
soms nog door het vruchtvleesch omgeven, zij worden 
zoowel voor verbruik als voor zaadkoffie opgezameld. 
De voorkeur der inlanders voor de in het wild opgeza- 
melde kiemplanten is misschien niet alleen bijgeloof. On- 
