— 443 — 
bekendheid te verkrijgen, djamboe bidji-blaren b.v. Koe- 
mis koetjing, temoe lawak, akar treba, djamblang e.a. Zeker 
zal dit aantal gaandeweg nog wel vermeerderen; in aan- 
zienlijke mate zou zulks vermoedelijk het geval zijn, indien 
men er eens toe overging, door geregeld physiologisch 
onderzoek het bruikbare uit den rijken voorraad op te sporen. 
Van veel grooter beteekenis zou echter een zoodanig 
onderzoek zijn voor het land onzer inwoning zelf, niet 
alleen wegens de verrijking, die het arsenaal van den 
medicus er aan zou te danken hebben, maar buitendien om 
een andere, niet minder gewichtige reden. De „inlandsche 
obat” staat hier bij een groot deel van de Europeesche 
maatschappij hoog in aanzien. En ook menigeen, die overi- 
gens niet tot de onvoorwaardelijke bewonderaars behoort, 
zal, als hij ziek is, en de dokter hem niet vlug genoeg 
naar zijn zin weer opknapt, er ten slotte toch ook toe 
overgaan, het middel eens te probeeren, van welks wer- 
king zijn kennissen hem wonderen verhalen, te meer, 
daar het natuurlijk „heelemaal onschadelijk” is. Of wel 
men laat zich, behalve door den dokter, tevens door een 
inlandseh of indo-Europeesch deskundige behandelen, over- 
wegende, dat twee toch allicht meer weten dan één. In tal 
„van gevallen wordt zoodoende òf geneeskundige hulp eerst 
ingeroepen als het te laat is òf de patient doktert in stilte 
mee, hetzij op zijn eigen houtje, hetzij onder leiding, en 
maakt de uitwerking van de door den geneesheeer genomen 
maatregelen onzeker. 
Men moet het gevaar niet onderschatten, dat er gelegen is 
in zoodanigen staat van zaken, waarbij de uitoefening der 
geneeskunde voor een groot deel in handen is van menschen, 
die noch den aard eener ziekte noch de gevolgen hunner 
medicatie kunnen beoordeelen. Het valt niet te ontkennen, 
dat zij somtijds goede, zelfs zeer treffende resultaten berei- 
ken: die gevallen worden dan breed uitgemeten; maar het 
kwaad, dat zij stichten, blijft bedekt, doordat men het uit 
den aard der zaak in den regel niet scherp kan aanwijzen. 
