— 451 — 
geschikt, om iemand den lust, zich door inlandsche obat 
te laten gezond maken, te doen vergaan. Maar de voor- 
naamste afnemer, de inlander, is niet vies uitgevallen; 
hem hinderen zulke dingen niet, en de graad van smerig- 
heid heeft geen invloed op de uitgebreidheid van den omzet. 
Ook de versche blaren en kruiden, die aan andere stal- 
letjes in de buurt door de toekang daoen daoenan in groote 
verscheidenheid aan den man gebracht worden, vinden 
aftrek. De Javaan is over het algemeen een ijverig obat- 
slikker, veel meer dan de Soendanees; zoo vindt men de 
onder Javanen veel gehuldigde gewoonte, om eens in de 
maand of eens in de week, zonder bepaalde aanleiding, 
„djamoe” in te nemen, in de Soenda-landen niet of in veel 
minder mate terug. 
De vrouwen, die van den kleinhandel in drogerijen op 
de pasars haar beroep maken, heeten in Midden- en Oost- 
Java toekang tjraken, vermoedelijk naar den naam van een 
hunner koopwaren, een scherp-smakend Euphorbiaceeen- 
zaad, dat fjraken genoemd wordt en als laxans dient. Te 
Batavia en elders in W. Java noemt men deze vrouwen 
toekang rëmpa rëmpa, of ook wel — ter onderscheiding van 
de allerwege gevestigde chineesche drogisten, die denzelfden 
naam dragen — toekang djamoe. Ofschoon zij zich niet be- 
paald voor geneeskundigen uitgeven, is aan deze vrouwen 
toch het gewone gebruik der simplicia niet onbekend, en 
men vindt er gemakkelijk onder haar, die bereid zijn, dien- 
aangaande mededeelingen te doen. Minder gemakkelijk is 
het evenwel, uit die opgaven wijs te worden, en hetzelfde 
geldt voor die der eigenlijke doekoens. Dat ze, althans in 
Midden-Java meestal weinig of geen Maleisch spreken, is 
natuurlijk een bezwaar, tenzij men zelf Javaansch kent of 
door een goeden tolk geholpen wordt, zooals ondergetee- 
kende b.v. te Solo ten deel viel, waar de heer KrrIAAN, 
leerling-translateur voor de Javaansche taal, hem uitsteken- 
de en zeer gewaardeerde diensten bewees. De grootste 
moeielijkheid is echter gelegen in de eigenaardige beschrij- 
