ns en NN LE Ode 
wennen ennn 
KORTE BERICHTEN UIT ’S LANDS PLANTENTUIN, 
UITGAANDE VAN DEN DIRECTEUR DER INRICHTING. 
TERUGBLIK OP HETGEEN IN NEDERLANDSCH-INDIË 
IS GEDAAN NOPENS DE KATOENCULTUUR 
DOOR 
Dr. W. R. Tromp pe Haas. 
Voorwoord. 
De stempel, door de uitvinding van Warr gedrukt op de intel- 
lectueele -en materieele ontwikkeling van den mensch, wordt ons 
op geen betere wijze gedemonstreerd dan door de kennisneming 
der geschiedenis van twee stoffen, een uit het mineralen-en het 
andere uit het plantenrijk, n 1. het ijzer en het katoen. 
Indien wij de historie van genoemde stoffen volgen, dan wordt 
ons duidelijk gemaakt, hoe in hen het menschelijk vernuft de 
gelegenheid is geboden, zijn macht ten toon te spreiden en te doen 
gevoelen; zij symboliseeren als het ware de beschaving. Zij ver- 
schaffen haar den toegang tot de onbeschaafden. Met naald en 
garen wordt de meest onwillige onder hen de beschaving in de 
armen gevoerd. 
Heil den staat, die beide grondstoffen vermag voort te brengen ! 
Hoe de katoenproductie door de toepassing van den stoom ge- 
troffen is geworden, moge blijken .uit de volgende cijfers. 
Van 1790—1850 is de productie van één millioen op drie mil- 
lioen balen en van 1850—1894 is zij van drie tot 15 millioen 
balen à 400 pond gestegen. 
In 1895 bedroeg de wereldproductie 17 millioen balen van elk 
400 pond ter waarde van ongeveer duizend millioen gulden. Is 
het wonder, dat tegenover deze cijfers elk land zich beiĳvert zijn 
eigen katoen te verbouwen en te weven ? 
