— 543 — 
Ongeveer terzelfder tijd herneemt het Gouvernement, op aan- 
dringen van het moederland en particulieren, de proeven met 
vreemde katoensoorten en wel is waar op de Buitenbezittingen en 
koos daarvoor uit Palembang, het land van de katoen, waar jaarlijks 
de productie op 30.000 picol werd geschat. Indien ergens de 
nieuwe soorten moesten slagen, dan zou dit zeker in dit gewest 
het geval zijn, daar de bevolking hier met de katoencultuur ver- 
trouwd was. De inheemsche katoen was echter kort van stapel en 
slordig ingezameld en bereid. Hierin hoopte men door den invoer 
van nieuwe betere katoensoorten verandering te brengen. 
De Nederlandsche Handelmaatschappij, van meening zijnde, 
dat door den verbouw van betere katoensoorten en de oprichting 
van zuiveringsfabrieken in Palembang, de katoencultuur een groote 
met de teelt van vreemde katoensoorten, zich eenigszins huiverig ge- 
. voelde, om met die cultuur eene onderneming aan te vangen voor eigen 
rekening en risico. Hij wenschte daarom liever eene suikeronderneming 
te openen. Hij was echter gaarne bereid, mits men hem een suiker- 
contract verleende, om onder genot van salaris en reiskosten, proeven in 
het klein te nemen, op die plaatsen op Java, welke voor de katoencultuur 
de meeste geschiktheid bezitten. 
In dien geest werd met den Heer vaN TorLL een contract aangegaan voor 
de cultuur van suiker en katoen te Kadipatten in de residentie Che- 
ribon en wel met een renteloos voorschot van f 80.000. 
Van de overeenkomst is niet veel terecht gekomen, want bij Besluit 
van 14 Maart 1843 verklaarde de regeering haar vervallen. 
De Suikeronderneming ging over op Jhr. Leyssius en voor de cultivatie 
van het katoen werd gecontracteerd met den Heer vaN Tor. 
Dit katoencontract is op verzoek van den ondernemer, in het jaar 
1847 vernietigd, omdat hij aan de zaak 4 à f 5000 had ten koste ge- 
legd, zonder eenig voordeel te hebben genoten. 
De directeur van cultures teekent hierbij aan, dat de verschijning van 
dezen deskundige op Java, de katoencultuur voor de buitenlandsche 
markt geen stap heeft vooruitgebracht en alleen gestrekt heeft ter be- 
vestiging van hetgeen de ondervinding van vroegere jaren reeds dui- 
delijk had geleerd: dat namelijk de grondgesteldheid en het klimaat van dit 
eiland niet geschikt blijken te zijn voor cultivatie op groote schaal van 
uitheemsche katoensoorten. 
Aldus schreef in 1856 de directeur van cultures aan het Gouver- 
nement. 
