— 569 — 
algemeen regel, dat na de winning de zaadkapsels als zoodanig 
bewaard blijven, totdat ze van buiten geheel zwart en droog zijn; 
eerst daarna wordt het zaad uit de kapsels gewreven, om op lakens 
uitgespreid verder te blijven drogen. 
Wordt het zaad voldoende droog geoordeeld, dan geschiedt de 
bewaring meestal in zinken bussen, terwijl het voor qualiteits- 
verschillen naderhand nog gewand wordt. 
Het ligt niet in mijn bedoeling thans de winning van tabakszaad . 
te behandelen, dat wil ik liever tot een andere maal uitstellen, alleen 
zij hier als voorloopige vingerwijzing de uitspraak gegeven van één 
der bekendste zaadonderzoekers nl. Prof. Dr. Fr. Noren, die zegt: 
„… « «‚ dass unvollständig gereifte Samen zuerst ihrer Keimkraft 
„verlustig gehen” 1) m.a.w. het verdient dringende aanbeveling, het 
zaad werkelijk rijp te winnen, hetgeen in Deli te goeder trouw dik- 
wijls opzettelijk omgekeerd in praktijk gebracht wordt. Op een an- 
dere plaats 2) zegt Noppe zeer duidelijk: „Alles in Allem dürfte der 
„Gefahr, dass das zur Saat bestimmte Korn zw spät geerntet werde, 
„weder so naheliegend noch dringlich sein, als das Gegentheil : eine 
„eu frühe Ernte”. 
De plaats, waar het gewonnen zaad te drogen ligt, alvorens het 
bewaard kan worden, is in Deli in den regel de ontvangkamer der 
fermenteerschuur, waar het op den vloer of op tafels op lakens wordt 
uitgespreid. Deze plaats allereerst beantwoordt weinig aan een 
goede localiteit voor het drogen van zaad, waar het vóór alles droog 
en Koel moet zijn. 
Aan die beide voorwaarden voldoet een ontvangkamer in een 
fermenteerschuur alles behalve. Om dit te bewijzen, geef ik in hier- 
volgende tabellen de gemiddelde cijfers over de relatieve lucht- 
vochtigheid en de luchttemperatuur in een fermenteerschuur. 
1) Handbuch der Samenkunde, S. 381. 
2) le. S. 345. 
Teysm. XIV. 39 
