— 578 — 
voldaan wordt, ligt het voor de hand, dat uitsluitend bij droog, warm 
weer de zaadwinning mag plaats vinden; wanneer het tijdens de 
zaadrijping ook weinig regent, is dit mede van voordeel. 
In de tweede plaats is het een feit, dat onrijp zaad meer hygros- 
kopisch water bevat dan volkomen rijp zaad, hetgeen in het oog 
gehouden moet worden in verband met zijn innerlijke geschiktheid. Bij 
waterhoudende onrijpe zaden verloopen de noodzakelijke omzettingen 
gedurende de eerste rustperiode vlugger, dan zulks wel wenschelijk is. 
Verder verdient het dringende aanbeveling, dat een geschikter 
localiteit gekozen wordt als eerste bewaringsplaats, dan de ontvang- 
kamer der fermenteerschuur 1), daar die daarvoor niet geschikt 
blijkt te zijn. 
Is het zaad „werkelijk droog, dan zorge men ervoor, het ook 
zoodanig te houden, door slechts bij droog en warm weêr het uit de 
bewaringsbussen te halen om na te zien. 
De meening, die ik veelal door planters hoorde verkondigen, dat 
het af en toe opnieuw nazien gebeuren moet, om nieuwe lucht bij het 
zaad te brengen, berust gedeeltelijk op een misverstand. 
Totale luchtafsluiting zal volkomen schadeloos zijn voor bewaard 
tabakszaad, wanneer vooruit maar aan één voorwaarde streng voldaan 
is, nl. dat het vóór de bewaring luchtdroog. was. 
Het nazien van het zaad heeft natuurlijk zijne goede zijde in 
verband met het veelvuldig optreden van wurmpjes, enz. doch ten 
opzichte van het versch inbrengen van lucht, opdat het zaad in staat 
gesteld zal worden „te blijven ademen” zooals de geĳĳkte term is, 
daarvoor is het niet noodig. 
Gedurende de laatste jaren heb ik voortdurend proeven genomen 
om een bewaringsmethode te vinden, die betere uitkomsten moest 
opleveren, dan de thans algemeen gevolgde wijze van zaadbewaring. 
Ik streefde ernaar een manier te vinden, die zoo weinig mogelijk 
onkosten met zich mede mocht dragen en waarbij de bewaring plaats 
had door middel van een middenstof, die de beide volgende eischen 
in zich vereenigde; nl: 
1e, zwak alkalisch te zijn, om zoodoende elke zuurvorming in 
het zaad te neutraliseeren, waardoor het beschimmelen wordt 
tegengegaan ; 
1) De Amsterdam Deli Compagnie bezit naar ik meen, op Padang- 
Boelan een apart zaadhuisje van steen gebouwd. Dit is reeds een eerste 
begin op den goeden weg, 
