— 582 — 
tevens in staat, zekere opgeloste stoffen in zich op te nemen, 
te absorbeeren. Ten slotte zijn deze kliercellen gevoelig voor 
een mechanische en voor sommige chemische prikkels. Ten- 
gevolge van zulk een prikkel, kromt zich de steel van de ten- 
takel en buigen deze zich naar binnen, waardoor een insect, 
dat op het blad verzeild raakt, gevangen wordt gehouden. 
De familie der Droseraceae bezit nog eenige andere ver- 
tegenwoordigers, waarbij eveneens tentakels op de bladeren 
voorkomen, welke echter ongevoelig zijn voor een mecha- 
nischen prikkel, daarentegen wel slijm afscheiden en som- 
mige stoffen kunnen opnemen. De verschillen in bouw 
der kliercellen en der tentakels van genoemde planten en 
die van het vliegenvangertje, hebben HABERLANDT den weg 
gewezen, wààr hij den zetel van de gevoeligheid voor me- 
chanische prikkels bij laatstgenoemde plant moest zoeken. 
Zonder in de bizonderheden af te dalen, welke hij mededeelt 
omtrent den fijneren bouw der kliercellen, moge hier vol- 
staan worden met er op te wijzen, dat zich in den wand der 
kliercellen, welke zich aan de bolvormige oppervlakte van 
het hoofdje bevinden, dat het uiteinde der tentakel vormt, 
inzinkingen voordoen, verdunningen van den wand 
(stippels) waar het protoplasma der kliercellen zich in voort- 
zet. Volgens HABERLANDT nu zouden deze plasma: uitstul- 
pingen (papillen), welke dus in den buitenwand der cel uit- 
steken, in de eerste plaats de perceptie-organen zijn voor 
mechanische prikkel en dus als gevoelszintuig een rol bij 
deze plant vervullen. Hoogstwaarschijnlijk is het verder, 
dat deze zelfde plaatsen in de cel tevens gevoelig zijn voor 
chemische prikkels en dus als ’t ware tevens als smaak- 
orgaan fungeeren. 
In afwijking van hetgeen wij vroeger vonden, dat 
de gevoelsorganen uitstulpingen vormden op den cel- 
wand, vinden wij hier een gladde celwandoppervlakte 
tenminste aan de buitenzijde, en in dezen celwand hier. 
en daar verdunde plaatsen, waarin de uitstulpingen van 
het protoplasma uitsteken. 
