— 585 — 
liger te maken, daar zij bij elke verschuiving, telkens 
een andere verhevenheid op de buitenlaag tegen het steun- 
punt aanbrengt en zoodoende telkens een kleine schok krijgt. 
Ook hier moeten wij ervan afzien alle tvpen van 
ranken, welke HABERLANDT uitvoerig beschrijft, in bizonder- 
heden na te gaan; uit het bovenstaande is echter reeds 
voldoende gebleken, dat de ranken bizondere cellen hebben, 
welke door hun eigenaardige inrichting gevoelig zijn voor 
uitwendig aangebrachte prikkels en dus als gevoelszintuig 
een rol vervullen in het organisme der plant. 
Na gezien te hebben, op welke wijze en wààr de 
organen, welke wij als bizondere zintuigen voor het plan- 
tenlichaam kunnen opvatten, optreden, geeft HABERLANDT in 
het laatste gedeelte van zijn werk nogmaals een overzicht 
van de verschillende typen in bouw der zintuigen, welke 
bij de plant dienen tot perceptie van mechanische prikkels. 
Het meest eenvoudige type is wel de voelstippel, hier- 
bij heeft elke opperhuidscel, welke als zintuig een rol ver- 
vult, in haar buitenwand een of meer verdunde plekken 
(stippels), welke met gevoelige uitstulpingen van het pro- 
toplasma der cel zijn opgevuld. 
De voel-papille ontstaat door een uitbolling van den 
buitenwand der opperhuidseel. Meestentijds vormt slechts 
een gedeelte van den wand deze uitbolling, maar het kan 
ook voorkomen, dat de gansche wand naar buiten gebogen, 
als voel-papille functioneert. 
Iets samengestelder zintuigen zijn reeds de voelharen, dit 
zijn eencellige haren, welke aan hun basis zich kunnen 
bewegen, zij zijn òf over hun geheelen omvang dunwan- 
dig, òf verdikt, maar dan is het basale gedeelte meestal 
dunwandig, zoodat ook dan het haar zonder bezwaar heen 
en weder bewogen kan worden, 
De voelborstels en voelstekels verschillen eigenlijk al- 
leen door hun meer samengestelden bouw van de voel- 
haren. De typische voelstekel bestaat uit een meercellig 
oegespitst gedeelte, dat uit cellen met verdikten wand is 
