NEE TLE 
HET RUPSEN-ZOEKEN BĲ DE TABAK IN VERBAND MET 
HET LATER OPTREDEN DER MOZAIEK-ZIEKTE 1) 
DOOR 
Dr. FE. W. T. HunNeer. 
In de verschillende tabak verbouwende landen, waar de Mozaiek- 
ziekte optreedt, wordt haast algemeen een samenhang vermoed 
tusschen het optreden der ziekte met de personen, welke in onmiddel- 
lijke aanraking met de tabakscultuur werkzaam zijn. Soms worden 
ze direct aansprakelijk gesteld voor de oorzaak—, terwijl hun an- 
ders dikwerf de verspreiding der ziekte op het veld wordt aan- 
gerekend. 
Dit eerste oordeel is weder tweeledig, n. 1. in het ergste geval 
wordt hun verweten, dat de ziekte desbewust, alzoo met boos op- 
zet wordt verwekt, zooals thans nog veelal in Deli wordt beweerd, 
dat de koelies hun kweekbedden met urine zouden besproeien, 
waarvan het later optreden der Mozaiek-ziekte het gevolg zou zijn ; 
in het andere geval wordt de schuld der personen als een soort 
van fatalisme beschouwd, waarbij de wijze van werken onvermij- 
delijk de Mozaiek-ziekte doet ontstaan. 
Zoo vermeldt Mayer 2), „dat te Amerongen een knecht, die be- 
„kend stond van geen gelukkige hand bij het planten te hebben en 
„die tengevolge daarvan veel „bonte” 3) tabak voor zijne verant- 
„woording had, den bijnaam van Jan Bonrr verkreeg. Waarin 
1) Huneer: On the spreading of the Mosaic-disease (Calico) on a 
tabacco-field, Bulletin de lInstitut botanique de Buitenzorg, 1903, No. 
XVII, pag, 10—16. 
2) Mayer: Over dein Nederland dikwijls voorkomende Mozaiek-ziekte 
der tabak, Landb. Tijdschr. 1885. 
5) Men noemt de Mozaiek-ziekte in de omstreken van Rhenen en 
Amerongen »Bont”, in de omstreken van Wageningen, »Roest.” 
Ook »Vuil” is eene bij de practici veelvuldig gebruikte benaming. 
(MAYER, pag. 3). 
