— 633 — 
„echter de beweerde behandeling bij het uitplanten zou bestaan, 
„daaromtrent gaan ook de meeningen van deze groep „bont” uit 
„elkander” 1). 
In verband met het tweede oordeel, waarschuwt Konin 2) tegen 
de personen, die aangewezen zijn met het toppen der planten en het 
oogsten der bladeren, omdat daarmede gepaard, gemakkelijk een 
overbrengen der ziektekiem van zieke op gezonde planten zou kun- 
nen plaats vinden. Een bewijs hiervoor vindt Konine de omstandig- 
heid, dat de uitloopers veelal de Mozaiek-ziekte vertoonen 3). 
Het denkbeeld, dat het mogelijk zou zijn met voorbedachten 
rade de Mozaiek-ziekte te veroorzaken, moet volgens mijn meening 
als bijgeloof van de hand gewezen worden, terwijl de behandeling 
bij het uitplanten, ingeval van mechanische beschadiging, misschien 
in bijzondere gevallen een voor de Mozaiek-ziekte indirect bevorde- 
rende factor kan worden. 
Iets geheel anders is het, of de verspreiding der Mozaiek-ziekte 
op het veld door personen kan geschieden ? 
Naar aanleiding van laatstgenoemde veronderstelling werden in 
1903 gedurende mijn verblĳf in Deli proeven gedaan, waarover hier 
het een en ander voorloopig zal worden bericht 4). 
— Voordat ik tot de beschrijving dier proeven overga, is het mij 
een hoogst aangename plicht, hier mijn hartelijken dank te betuigen 
aan den Heer H. C. Revrer, Assistent bij de Tabak Maatschappij 
„Arendsburg” en thans werkzaam op de onderneming Kloempang. 
Van genoemden heer mocht ik den meest mogelijken steun en 
voorlichting ondervinden omtrent proeven, die op eigen initiatief en 
onder zijne persoonlijke leiding werden uitgevoerd en waarvan mij 
later de resultaten werden medegedeeld. 
— In Mededeeling uit ’s Lands Plantentuin No LXIII, werden door 
mij speciale proeven beschreven (l. ce. pag. 45-47), welke aantoon- 
den, dat in de verspreiding der Mozaiek-ziekte op het veld niet 
de minste regelmaat was te ontdekken, hetgeen overeenstemt met 
1) Lc. pag. 4. 
2) Konie: Der Tabak, 1900, 
3) l.c. pag. 33. 
4) Later hoop ik uitvoeriger op deze proeven terug te komen in het 
Ide Deel van mijn verhandeling over »de Mozaiek-ziekte bij Deli-Tabak,” 
