ge 
onderscheiding te maken tusschen het verstand der dieren 
en dat van den mensch en voor het eerste de bekende 
uitdrukking „instinct” te gebruiken. Later, toen de mo- 
derne natuurbeschouwing meer en meer veld won en met 
haar de voorstelling van onafgebroken, onderling samen- 
hangende ontwikkelingsreeksen van organismen, waarin 
de voortgang van lager tot hooger duidelijk aan den dag 
treedt, om in ééne dier reeksen haar hoogtepunt te berei- 
ken in den mensch, heeft men ook het geestesleven binnen 
den kring dier beschouwingen getrokken en ten aanzien 
van het laatste slechts een gradueel verschil tusschen 
mensch en dier willen aannemen. 
Het komt hierbij voor een groot deel op persoonlijke 
appreciatie der feiten en opvatting der begrippen aan. 
De stamboom der insectenwereld is ten slotte slechts een 
deel van den stamboom van het geheele dierenrijk, waar- 
in wij, menschen, onze plaats ergens aan een uitersten 
tak innemen. In de ietwat wijsgeerige beschouwing, die 
ons hier onwillekeurig uit de pen is gevloeid, zijn in dien 
laatsten stamboom drie punten van belang, vooreerst dat, 
waar wij zijn geplaatst, ten tweede dat, waar de Hymenop- 
tera zich bevinden en ten derde het punt, waar de 
stamboom der insecten met dien van het geheele die- 
renrijk ineenloopt. Het is duidelijk, dat slechts via dit 
laatste punt ons intellect met dat der hoogste insecten- 
vormen in verband kan worden gebracht en dat eene ver- 
gelijking tusschen beide de (misschien reeds lang uitge- 
storven) diervormen tot uitgangspunt moet nemen, die op 
deze vertakkingsplaats te vinden zijn. Met het geestes- 
leven van die diervormen is zoowel het onze als dat der 
hoogste insecten onmiddellijk vergelijkbaar, maar hiermede 
is voor velen nog niet gezegd, dat nu ook de twee laatste 
direct met elkander kunnen worden vergeleken m. a. w., 
dat zij niet in sommige opzichten essentieel van elkander 
zouden verschillen. In de ééne richting toch kunnen eigen- 
schappen zijn ontstaan, die in de andere volkomen worden 
