EN ee 
Indien het nu na deze kortstondige, lichte inspanning 
geregeld blijft doorregenen, zoodat er water genoeg voor de 
sawahs is, dan laten de bruine broeders geruimen tijd alle 
velden vol loopen, hetzij geheel door de natuur, hetzij met 
een weinig hulp hunnerzijdsch. 
Blijft het daarentegen droog, dat zit hij in zijn rustige 
rust, al is het ook weken lang, te wachten zonder een hand 
uit te steken, tot het eindelijk regent en tot dat alles een 
onbeschrijfelijke modderpoel geworden is. 
Eerst als de grond in dien toestand is, wordt alweer op 
de meest primitieve wijze de grondbewerking verricht. 
Als men het tenminste zoo mag noemen, want meestal 
bestaat die grondbewerking uit, met een hoogst gebrekkige 
ploeg, het bovenste aardlaagje, onder water, een weinig 
om te kantelen; de gronden laten uitdrogen of liever uit- 
zuren, daaraan denkt hij niet. Nog denzelfden, soms ook 
den volgenden dag reeds, wordt met de Javaansche egge 
de modder met zeer veel water eenigszins gelijk gemaakt, 
hoofdzakelijk met het doel om het onkruid, de oude stop- 
pels en dergelijke onder den modder te werken of bij el- 
kaar te halen. 
Voor het overgrootste gedeelte der gronden is dat alles, 
wat er aan gedaan wordt. 
Is dit afgeloopen, dan haalt de man de zaadpadi uit den 
grond en brengt die naar de als voren beschreven be- 
werkte sawahs. 
De vrouwen ontvangen de bibit en planten die uit, ter- 
wijl de man nu van alle soesa af is. 
Is het weer gunstig geweest, zoodat alles geleidelijk 
heeft kunnen plaats hebben en heeft de man in dien tus- 
schentijd geen feesten moeten bijwonen of zich minder gedis- 
poneerd gevoelt tot werken, dan wordt de bibit wel eens op 
den juisten tijd overgeplant, maar al te dikwijls is er een 
aanleiding om wiet te profiteeren van gunstige omstandig- 
heden, in welk geval de bibit dikwijls veel te oud wordt 
overgeplant of ook wel kunstmatig achterlijk gehouden. 
