KE 
Ten einde nu verder gedurende den groeitijd der padi 
zoo min mogelijk te doen te hebben, wordt veel te dicht 
geplant, om zoodoende den groei van het onkruid tegen 
te gaan, waardoor er minder gewied behoeft te worden. 
Zijn de gronden van nature zeer vruchtbaar, is het be- 
vloeiingswater rijk aan slib en andere bemestende stoffen 
en is daarbij het weer gunstig, dan slagen de velden on- 
danks, niet door de bewerking, zeer mooi. 
De man trekt zich gewoonlijk na de bovenbeschrevene 
bewerking weinig meer van zijne velden aan, slechts zeer 
weinig doet hij aan irrigatie en afsluiting van water. 
Het onderhoud en het oogsten laat hij Bree aan 
zijne wederhelft of helften over. 
Telt men nu de enkele uren bijeen, die hem de veld- 
arbeid heeft gekost, dan heeft men moeite om enkele werk- 
dagen van 10 uur daags bij elkaar te krijgen, en dit 
betreft nog wel zijn hoofdvoedingsmiddel, de hoofdader, 
waardoor het volk moet bestaan, waarvan het afhangt of 
Java zijn inheemsche sterk toenemende bevolking zal kunnen 
blijven voeden! 
Waar ter wereld kan bij zulk werken de bodem eene 
dichte bevolking voeden ? 
Waar ter wereld heeft de landbouwer zulk een gemak- 
kelijk bestaan ? 
Vergelijk daarbij eens den Hollandschen boer of boeren- 
arbeider. 
Ziet eens, hoe deze op elke kleinigheid moet letten, hoe 
hij vooral in den zomer soms werkdagen heeft van 16 uur 
bij zeer zwaar werk. 
Het zij verre van mij, om te willen tegenwerken, dat 
er van Regeeringswege veel, zeer veel worde gedaan aan 
irrigatie en andere nuttige werken ten algemeenen bate, 
maar indien er gebrek is, indien er nood heerscht, dwing 
dan den inlandschen landbouwer behoorlijk te werken. 
Laat ieder sawah-bezitter of bebouwer zijn gronden, al 
is het maar twee uur per dag, omwerken gedurende den 
