ziet raen hier over Leytimor, de baai van Ambon, Hitoe 
en over Ceram tot in de Ceramsche zee; naar het Zuiden 
ontdekt men juist even in de diepte de in het groen ver- 
scholen negorijen Ema, Kilang, Nakoe en Hatalai. 
Te Soja di atas teruggekeerd, werd ons een historische 
boom gewezen, nl. een Kanari ambon dicht bij de kerk 
staande, waarvan reeds VALENTIJN melding maakt, en die 
ongeveer 400 jaar oud moet zijn, even oud als de negorij. 
Evenals in alle Christennegorijen, gaan alle kinderen van 
hun 5de tot hun 16de jaar naar school. Het onderwijs, dat 
in het Maleisch door inlandsche onderwijzers gegeven wordt 
en kosteloos is, omvat lezen, schrijven, rekenen, meetkunde, 
natuurlijke historie, zandkunde, terwijl ook zingen geleerd 
wordt; het Hollandsch is sedert eenigen tijd afgeschaft. Ik 
zag verschillende reken-en leesboeken, o. a. de geschiedenis 
van ROBINSON CRUSOE in het Maleisch, een boekje over plant- 
kunde met afbeeldingen, o. a, van een uiteen genomen 
bloem, platen, teekenvoorbeelden, een mooien atlas, enz. 
Op het bord stond een lied van Heye in het Maleisch met 
muziek keurig in steilschrift, dat tegen woordig alleen onder- 
wezen wordt, geschreven. Jammer, dat na het verlaten der 
school de lust om iets van het geleerde bij te houden meestal 
niet zeer groot is, zoodat velen later zelf nauwelijks hun 
naam meer kunnen schrijven. Soja di atas telt + 300 inwo- 
ners, waarvan 44 schoolgaande kinderen; er zijn 2 inlandsche 
onderwijzers en één godsdienstonderwijzer. De kerk en 
school, vooral de eerste, waren zeer armoedig en vuil. 
De tocht naar G. Nona leverde voor de verzamelingen 
weinig op. De weg gaat eerst geruimen tijd evenwijdig 
aan het strand door kampongboschjes, die Ambon omgeven, 
en wijkt vervolgens naar binnen uit. Was de bodem 
op den weg naar Soja di atas steenachtig en dikwijls met 
steenrood lateriet bedekt, langs den geheelen weg naar G. 
Nona maakt hij een zonderlingen indruk, doordat de overal 
aan de oppervlakte komende en dikwijls, vooral naarmate 
men hooger komt, wanden vormende gesteenten sterk 
