— 125 — 
Op zware gronden bewerkt de toediening van natriumnitraat een 
losser worden van den grond; hierdoor wordt de watercapaciteit van 
‘den bodem verhoogd en kan deze beter tegen een tijdperk van 
droogte. 
En natriumnitraat èn ammoniumsulfaat zorgen beide ten slotte, 
dat de plant stikstof ontvangt, maar het natriumnitraat bevat bo- 
vendien nog natrium. Natrium behoort niet tot de voedende be- 
standdeelen van de plant en indien een grond absoluut geen kali 
bevat, zal de bemesting met een natriumzout weinig uitwerking 
hebben. Maar onder de gewone omstandigheden, dat een bodem 
genoeg kali bevat, bevordert het natrium de opname van kali 
door de planten. O. m. wordt dit ten duidelijkste aangetoond, 
door de volgende te Rothamsted genomen serie van proef- 
nemingen : 
Twee stukken van het voortdurend voor de gerstcultuur be- 
stemde land, hebben van af het begin der proefnemingen in 1852 
geen kali ontvangen. Gedurende de laatste 30 jaren, van 1868 — 1897 
ontving telkenjare het ééne stnk superphosphaat en ammoniumsul- 
faat, het andere superphosphaat en natriumnitraat. Gedurende de 
eerste 15 jaren leverden beide stukken ongeveer dezelfde oogsten 
op (iets ten gunste van het natriumnitraat). Maar gedurende de 
2de helft dezer periode brachten superphosphaat en ammoniumsul- 
faat een gemiddelde oogst op van 29 H.L, en superphosphaat en 
natriumnitraat 37 H.L. Toen de bodem arm aan kali geworden 
was, is de superioriteit van het natriumnitraat gebleken. Dat het 
wel degelijk het gebrek aan potasch is geweest, ’t welk dit verschil 
in oogst heeft veroorzaakt, blijkt doordat op 2 andere stukken, die 
evenzoo behandeld waren, maar bovendien nog telkenjare kali 
ontvingen, gedurende 30 jaren ongeveer gelijke oogsten verkregen 
zijn. 
We zagen reeds, dat de bodem het natriumnitraat slechts wei- 
nig vasthoudt. Een gevolg hiervan is, dat bij een flinke regenbui 
een betrekkelijk groot gedeelte van dit zout wordt weggespoeld. 
Voor ’t ammoniumsulfaat daarentegen is juist regen van veel belang; 
de grond wordt vochtig en bevordert de omzetting tot salpeterzuur. 
Te Rothamsted zijn hierover weder tal van proeven genomen, 
loopende over jaren. In een betrekkelijk droog jaargetijde vallen 
de proefnemingen uit ten gunste van het natriumnitraat; in een 
zeer regenachtige periode biedt het gebruik van ammoniumsulfaat 
