— 141 — 
voor het 2e blad gevonden gemiddeld 80,4 pCt. 
RU EN 
5,1 
a) 
„ nemer ” ” 
in „ 4e 5 
de. De steeltjes hebben grooter watergehalte dan de blaren, 
uitgezonderd enkele zeer jonge blaadjes, die nog waterrijker zijn 
dan sommige steeltjes. 
Ook de steeltjes hebben kleiner watergehalte naarmate zij ouder 
en zwaarder zijn. 
4e. Het watergehalte van de jonge stengeldeelen (steeltje + de 
daaraan verbonden 5 à 4 blaadjes) zooals die voor de fabrikatie 
worden geplukt, loopt onder verschillende omstandigheden betrek- 
kelijk zeer weinig uiteen. 
Gemiddeld bedroeg het voor de onderzochte exemplaren 79,1 pCt. 
welk cijfer ook volgens vele verdere onderzoekingen ongeveer 
het juiste bleek te zijn. 
Het spreekt wel van zelf (en dit blijkt ook uit het bovenstaande 
duidelijk genoeg) dat men bij fijn plukken hooger, en bij zeer grof 
plukken lager watergehalte dan 79,1 pCt. zal verkrijgen. 
de. Verder kunnen wij als algemeen resultaat der hier be- 
schreven onderzoekingen beweren, dat het groote verschil in wa- 
tergehalte gevonden bij de gefermenteerde blaren (zie pag 136) niet 
bestaat, zoolang de blaren zich aan den heester bevinden, waaruit 
volgt, dat dit verschijnsel zijn oorzaak moet vinden òf in eene ge- 
brekkige methode van verflensen òf vooreen deel ook in de omstan- 
digheid, dat reeds tijdens den pluk en het brengen naar de fabriek 
een gedeelte der blaren veel meer water verliest dan de andere. 
In hoeverre deze laatste factoren van invloed zijn, moge blijken uit 
het volgende onderzoek. 
In welken toestand komt het blad in de fabriek ? 
Terwijl de te voren beschreven onderzoekingen konden geschie- 
den in het laboratorium alhier, moesten de volgende, behoudens 
enkele uitzonderingen, plaats vinden in de fabriek. 
Aangezien daarbij slechts gebruik behoefde te worden gemaakt 
