— 180 — 
Gemiddelde van 17 Gemiddelde van 5 
maanden. zomermaanden. 
Onbewerkt Bewerkt Onbewerkt Bewerk 
Oppervlakte... 8.50 10.67 4,8 6.6 
Op50eM. diepte. 10.45 13.67 8.2 12.2 
Indien reeds door eene oppervlakkige grondbewerking 
een dergelijke gunstige invloed wordt uitgeoefend op den 
vochtigheidstoestand van den bodem, dan mogen we à priori 
nog gunstiger resultaten verwachten van eene diepere en 
meer intensieve grondbewerking. 
De inboorlingen bebouwen ’t eene jaar hun grond met 
koren en laten hem ’t volgende jaar braak liggen; of wel ze 
oogsten twee jaar achtereen koren, en laten ’t derde jaar 
braak liggen. Het ploegen geschiedt met den Arabischen 
ploeg, een zeer primitief werktuig De grond wordt één- 
maal omgeploegd tot eene diepte van 10 à 12 cM,‚ over 
strooken, die 20 cM. uit elkander liggen. Van een verder 
fijnmaken van den bodem is geen sprake. 
Dit is de eenige bewerking gedurende 2 of 3 jaren. 
Oogsten van 5 centenaar per H.A. beschouwen de Arabie- 
ren als zeer voldoende; gewoonlijk is dit aantal per H. A. 
slechts 3. De kolonisten bewerken den bodem beter, met 
den Franschen ploeg. Na één oogst laat men den grond 
braak liggen; in den winter en de lente groeit er gras op, 
wat tot voedsel strekt vcor ’t vee en eerst na 1 jaar braak 
liggen wordt er geploegd. De groote klompen aarde wor- 
den fijn geslagen, voor zoover mogelijk. Hoewel dus ook 
nog zeer primitief en onvoldoende, toch is deze grondbe- 
werking al in staat een oogst van 8 à 10 centenaren per H. 
A. te leveren, dat is dus bijna ’t dubbele van de oogsten 
der inboorlingen. 
Bij vierjarige akkerverdeeling: boonen, koren, hooi en 
wikke, zijn de resultaten nog verrassender. Nu wordt 
telkenjare het land bewerkt en heeft geen gelegenheid 
in den zomer uit te drogen. 
Het zal nu interessant zijn gedurende eene lange periode 
