— 188 — 
Het nauw verwante geslacht Zethus wordt hier op Java 
vertegenwoordigd door de soort cyanopterus, DE HAAN, 
waarvan ik onlangs eenige nesten aantrof langs een 
boschrand op de zuidelijke helling van den Gedeh. 
De wesp zelve herinnert sterk aan de Ewmenes-soorten, 
maar is daarvan gemakkelijk te onderscheiden, doordat 
de steel van het achterlijf op de bovenzijde is afgeplat 
en fijne, overlangsche ribben vertoont. Het geheele lichaam 
is donker blauwzwart, de vleugels zijn bijzonder fraai, 
glinsterend staalblauw. 
De nestbouw van deze, in de lagere streken nooit door 
mij waargenomen soort is reeds beschreven door den be- 
kenden Engelschen reiziger Forges, die in zijn werk „A 
Naturalist’s Wanderings in the Eastern Archipelago” 
mededeelt, dat Zethus eyanopterus een groot, gemeenschap- 
pelijk nest maakt, zooals de sociaal levende wespen. Deze 
mededeeling moet niet verkeerd worden begrepen, want 
hoewel er weliswaar een tiental nesten in elkanders na- 
bijheid waren, beantwoordde elk nest op zich zelf geheel 
aan het Ewmenes-type, wat inwendige inrichting betreft. 
Elk nest bevatte 4tot 7 cellen, maar uitwendig deed 
het zich voor als een onregelmatig gevormde pijnappel 
of dergelijke Conifeerenvrucht. Het was namelijk niet 
uitsluitend van aarde vervaardigd, maar voor een groot 
deel ook van harde bladstukjes, die aan den rand eenigs- 
zins afgekauwd waren. Deze bladstukjes waren niet alleen 
vrij regelmatig, schubvormig gerangschikt, maar vormden 
bovendien aan het ondereinde een soort van rozet. Voorts 
hadden de meeste nesten nog eene andere merkwaardigheid, 
hierin bestaande, dat op de bovenzijde de bladstukjes weer 
tot een bladvormig, over het geheele nest uitstekend en 
tuitvormig uitloopend geheel waren vereenigd, dat waar- 
schijnlijk ten doel had, het langs de aanhechtingsplaats 
afstroomende water af te leiden. De nesten toch hingen 
aan varenwortels, die vrij gekomen waren door afspoeling 
langs eene loodrechte helling en tot planten behoorden, 
