— 210 — 
over, maar de groote meerderheid begreep wel, dat het voor goed 
gedaan was. ° 
De groote aanvoer van pulp uit Frankrijk, Amerika, Spanje 
enz, dan de steeds ruimere aanplant van vruchtleverende boomen 
in Engeland zelf, maakten den Engelschen jamfabrikant onafhankelijk 
van de Nederlandsche oofttelers. 
Men begon toen te zeggen: Engeland gebruikte onze vruchten 
om er jams van te maken, laten wij het zelf doen en allerwege 
hooren we nu van pogingen, om tot de oprichting en uitbreiding 
van Jam-en Pulpfabrieken te komen. 
Naar het mij voorkomt, is er iets beters te doen en meen ik, 
dat het nog tijd is daarop te wijzen. 
Wat zijn de nadeelen der Jams? 
1. De hooge prijs. 
2. De sterk zoete smaak, waardoor het onmogelijk wordt deze. 
stof als voedingsmiddel te gebruiken en slechts genotmiddel blijft. 
3. De kleine afzet binnenslands. 
„ De moeilijkheid om vervalschingen te voorkomen. 
Het groot aroma-verlies door het koken. 
De moeilijke verteerbaarheid bij overvloedig gebruik door 
de groote hoeveelheid suiker (pl. m. 600/,). 
1. Het groote kapitaal, dat er in steekt door de groote uitgaven 
voor suiker. 
Deze nadeelen zijn niet gering, vooral nu er een bewerking 
bestaat, welke die nadeelen niet bezit. 
Wanneer wij onze vruchten zonder veel vervoer, op weinig kost- 
bare wijze, met verlies van weinig aroma, kunnen conserveeren, 
ze dus omzetten in een werkelijk volksvoedsel, zoodat er, voorloopig 
ten minste, van uitvoer geen sprake behoeft te zijn, en dit alles 
op eenvoudige manier zonder in aanraking te komen met den 
fiskus, dan meen ik, dat wij dit product op groote schaal moeten 
gaan maken en niet in hoofdzaak Jam. 
Ik heb het oog op het steriliseeren van vruchten, ook vruchten- 
sappen zonder suiker in eigen sap of met wat water bij tempe- 
raturen onder de 100°/, C. in glazen. 
Wil de ooftteelt in het groot met voordeel gedreven worden, 
dan is het absoluut noodzakelijk, dat er gelegenheid bestaat, dat 
gene, wat hij niet versch van de hand kan zetten, te bewaren; 
zonder dat, gaan er groote hoeveelheden kapitaal verloren. 
4 
5 
6 
