AE 
EN 
Dit alles maakt dat de cultuur van de pompelmoes wel 
ter hand genomen kan worden; een eerste vereischte zal 
het echter zijn de kwaliteit te verbeteren en dat kan, 
door namelijk tjangkokans te nemen van de allerbeste 
variëteiten van de djeroek dalima. Hiermede kan men niet 
te conscientieus te werk gaan. Met den invloed van het 
enten zijn, voorzoover ik weet, nog geen proeven genomen ; 
het is volstrekt niet onmogelijk dat ook daardoor de kwa- 
liteit nog verbeterd kan worden. Wij weten hoe in Eu- 
ropa door het enten van sommige perensoorten op kwee- 
peer onderstam, niet slechts eene verandering in groei 
maar ook in den smaak der vruchten ontstaat; in hetzelfde 
geval verkeeren de appels, die op den Paradijs-appel geënt 
worden. Door het enten van djeroek dalima op een andere 
pompelmoessoort of op een andere djeroek, als het gaat, 
zoude de proef te nemen zijn. Deze proef zoude niet met 
een enkele plant, maar met een flink aantal planten ge- 
nomen moeten worden, men zoude dan djeroek dalima 
op onderstammen van andere djeroeks moeten enten en 
de uitkomsten van den groei, van de vruchtbaarheid en 
den smaak der vruchten goed na moeten gaan. 
Het is natuurlijk gewenscht den aanplant te maken in de 
streek waar de plant het beste groeit. De bedoelde pom- 
pelmoes stelt eischen aan bodem en klimaat, die wij nog 
niet goed kennen; wij weten dat zij in de Ommelanden 
van Batavia de lekkerste vruchten geeft. Ik stel mij de 
zaak aldus voor: in de Ommelanden van Batavia leveren 
de bewuste boomen de beste vruchten, er zal hier of daar 
een centrum zijn, hoe verder men daar af komt en hoe 
meer de omstandigheden waaronder de planten groeien, 
hier grond, klimaat, regenval enz. met dat centrum ver- 
schillen, hoe minder de kwaliteit der vruchten is. Men 
zal dus de aanplanting niet te ver van dit centrum moeten 
aanleggen, voorloopig is’t het veiligst daartoe niet door rede- 
neering te komen, maar eenvoudig de reeds bestaande 
boomen na te gaan. Geven die vruchten van de gewenschte 
