— 841 — 
bevolking hieraan de voorkeur. Niet alleen omdat die 
vischbedwelmers zoo veel gemakkelijker te bekomen zijn, 
maar vooral ook, dewijl er, naar haar zeggen, een groot 
deel van den door ontplofbare stoffen buitgemaakten visch 
een eigenaardigen bijsmaak bekomt, welke toegeschreven 
wordt aan het springen van den galblaas als een gevolg 
van den te grooten plotselingen druk bij de explosie. 
De algemeene benaming voor vissechen door middel van be- 
dwelming is in de Soendalanden noewa, in overig Java noebd, 
in Maleische streken mênoeba, waarvan het grondwoord is 
toewa, toeb, toeba en dat evenals timbo in Brazilië (vide 
pag. 38 dl. X der Mededeelingen uit ’s Lands Plantentuin) 
en wellicht bori in de Minahasa en de Molukken langza- 
merhand synoniem is geworden aan wischvergift. Van daar 
ook, dat er ter nadere aanduiding van de toegepaste plant 
gewoonlijk sprake is van toewa lêteng, t. songgom enz. ge- 
lijk in Midden-en Oost-Java van toebä djënoe enz. 
Zooals in het boven aangehaald rapport van den Resident 
der Preanger regentschappen is aangeteekend, is bij Staats- 
blad 1894 No. 286 — als aanvulling op het bij Staatsblad 1872 
No. 110 en 111 afgekondigd algemeen politie-strafregle- 
ment voor Europeanen en Inlanders in Nederlandsch-Indië — 
het visschen in openbare wateren met aanwending van 
vergiftige, bedwelmende of ontplofbare stoffen strafbaar 
gesteld. 
Dat het gebruik niettemin nog niet opgehouden heeft te 
bestaan, is voldoende kunnen blijken uit hetgeen hiervoren 
werd gemeld. 
Wanneer men echter weet, hoe het hier een gebruik 
van oude dagteekening geldt, hetwelk hier en daar zelfs 
in een soort volksvermaak is ontaard en waaraan dus niet 
aanstond een eind valt te maken; — dat de best bevolkte 
rivierdiepten en kolken (Soend. leuwi, Jav. kèdoeng) uit 
den aard der zaak metde meest eenzame, althans moeielijk 
te bereiken terreininzinkingen samenvallen, zoodat daarop 
kwalijk behoorlijk toezicht is te houden; en dat de desa- 
