— 366 — 
Engelsche fabriekanten. En nu zijn er in Nederland zelf 
fabrieken ontstaan, waarschijnlijk nog niet voldoende om 
al het beschikbare ooft te verwerken, maar dat zal wel 
komen. Het kapitaal, dat in Nederland benoodigd is voor 
het drijven van een dergelijke fabriek, is veel grooter dan 
in Engeland, al krijgt men in Nederland bij uitvoer van 
het product de suikeraccijns terug, men moet toch be- 
ginnen met die te betalen, terwijl men in Engeland daar- 
van vrij was. 
Hoe nu bij de nieuwe belastingen, die in Engeland ten 
gevolge van den oorlog ingevoerd zijn en waarbij ook de 
suiker betrokken is, de zaken voor de jamfabrieken geregeld 
werden, weet ik niet, als zij er ook hun deel van moeten 
betalen zal de concurrentie voor hen zwaar worden. 
In Engeland worden de vruchten voor de bereiding van 
jams eerst fijngestampt in speciaal daarvoor bestemde 
machines, daarna worden zij gekookt in groote koperen 
pannen en in andere machines gezeefd, waardoor zij gezui- 
verd worden van schillen, pitten enz, eindelijk wordt door 
sterker koken het moes tot op zekeren graad verdikt en 
in steenen of aarden potten bewaard, voor de verdere 
bereiding. 
Een voordeel van het bewaren van dit slechts gedeel- 
telijk bereide product is, dat als in het vruchtenseizoen 
dagelijks groote hoeveelheden vruchten aangebracht worden, 
de fabriekanten deze spoedig in bovengenoemden toestand 
kunnen brengen, waarin zij bewaard kunnen worden tot 
het seizoen voorbij is en men tijd heeft om het product 
geheel af te werken; op deze wijze kan in goed ingerichte 
fabrieken het geheele jaar door gewerkt worden. Zoodra 
het vruchtenseizoen voorbij is, wordt de vruchtenmoes 
met gezuiverde suiker vermengd; behalve dit meer alge- 
meene systeem, dat het warme bereidingsproces wordt ge- 
noemd, bestaat ook het z. g. koude, waarbij echter goed rijpe 
vruchten gebruikt moeten worden, omdat de geur, die bij 
hooge temperatuur en hooge drukking voor een deel ver- 
