nn 
dan zal men kunnen waarnemen, dat de oppervlakte van het be- 
doelde blad niet geheel glanzend is als een gezond blad, maar in de 
verkleurde plekken iets dofachtigs heeft. Verder kan men zich op 
dezelfde wijze daarvan overtuigen, dat in de verkleurde gedeelten 
de oppervlakte van het blad iets onder het niveau van de om- 
geving gedaald is, als ware door een insect de bovenste laag van 
het blad afgebeten. 
Dit verschijnsel was bij alle blookzieke planten, die ik hier kon 
onderzoeken, waar te nemen, zoodat ik niet daaromtrent in twijfel 
zijn kan, dat het als karakteristiek voor de te onderzoeken ziekte aan- 
gezien moet worden en het moest dus vooral door mikroskopisch onder- 
zoek vastgesteld worden, waardoor dit verschijnsel veroorzaakt word. 
Hierbij is nu gebleken, dat ook aan de verdiepte plekken de 
wanden van de opperhuid geheel onbeschadigd waren. Het ver- 
schijnsel kan dus niet door een bijtend insect of soortgelijk beestje 
veroorzaakt zijn. De verdiepingen komen daarentegen daardoor tot 
stand, dat de cellen der opperhuid afsterven en zooveel van het 
celsap, dat de levende cellen aanvult, verliezen, dat de buitenwand 
naar beneden zakt en bijna op den tegenoverliggenden wand komt te 
liggen, zooals dit figuur 3 duidelijk maakt, die eene dwarsdoorsnede 
door een zoodanig plekje voorstelt. 
Gelijktijdig heeft 
echter ookin den 
inhoud der zieke 
cellen eene ver- 
ix, 
Sn En EN 
Fig. 3. Dwarsche doorsnede door de opperhuid andering plaats. 
van een blorokziek blad. 200 maal vergroot. Deze wordt na- 
melijk meer of 
minder donker bruinachtig en fijnkorrelig, zooals men het 
best aan sneden, die parallel met de oppervlakte van het blad 
gemaakt zijn, kan waarnemen. Onderzoekt men verder die 
cellen, die dicht bij de op de boven beschrevene wijze afgestorven 
cellen liggen, dan zal men vinden, dat deze een meer of minder dui- 
delijk geel gekleurd celsap bezitten, ter wijl het celsap in de opperhuid 
van gezonde bladeren geheel kleurloos is. Daar ik dit verschijnsel 
bij alle blorokzieke bladeren heb aangetroffen, is de veronderstel 
ling wel niet al te gewaagd, dat het geel worden van het celsap der 
opperhuideellen als een door de blorokziekte veroorzaakt verschijn- 
sel, dat het afsterven der bedoelde cellen voorafgaat, is aan te zien. 
