— 426 — 
b. v. zeer goed eene 10 pCt. oplossing van kaliumcarbonaat 
gebruiken. In deze heeft eerst hetzelfde verschijnsel als in 
suikeroplassing plaats: de cellen worden geplasmolyseerd. Lang- 
zamerhand kan men dan echter eene gele kleur in het celsap 
der geplasmolyseerde cellen zien optreden, die meer en meer 
aan intensiteit toeneemt en eindelijk in eene groengele en bruin- 
achtige tint verandert. Dit verschijnsel is ongetwijfeld op die 
wijze te verklaren, dat langzamerhand sporen van het alkalizout 
door het plasmalichaam heen in het celsap binnendringen Overi- 
gens kan men dezelfde verkleuring ook door andere stoffen, b. v. 
eene zeer verdunde oplossing. van ammonia doen ontstaan. De 
ammonia wordt hierbij door de levende cellen opgenomen, zon- 
der dat zij daardoor dadelijk gedood worden. Dit kan men b. v. 
daardoor aantoonen, dat men de sneden, nadat het celsap intensief 
geel gekleurd is, in eene 20 pCt. suikeroplossing brengt, waarin 
zij binnen korten tijd geplasmolyseerd worden. Worden deze sneden 
dan in eene suikeroplossing, die buitendien nog } pCt. citroenzuur 
bevat, overgebracht, dan wordt het celsap in de geplasmolyseerde 
cellen weer kleurloos, om na het overbrengen in eene ammonia 
bevattende suikeroplossing weer de oorspronkelijke gele kleur aan 
te nemen. 
Blijven daarentegen de sneden eenige dagen in de sporen van 
ammonia bevattende suikeroplossing, dan verkrijgt het celsap eene 
meer bruinachtige kleur, die met de in de door blorokziekte 
gedoode cellen aanwezige vrij wel overeenkomt. In de afgestor- 
vene cellen verspreidt zich deze kleur in de geheele door den cel- 
wand omslotene ruimte. Het schijnt, dat hier eene verbinding 
ontstaan is, die niet door den celwand heen naar buiten kan komen. 
De opperhuid van den benedenkant van het blad vertoont over het 
algemeen dezelfde verschijnselen als die van den bovenkant. Reeds 
met het bloote oog kan men constateeren, dat bladeren, die aan den 
bovenkant de verschijnselen der blorokziekte in eenigszins hevige 
mate vertoonen, meestal ok aan den benedenkant lichtbruine plek- 
ken dragen, Dikwijls is echter de ziekte aan den benedenkant min- 
der goed waar te nemen en het afsterven van de opperhuidcellen 
schijnt hier ook over het algemeen later plaats te hebben dan 
aan den bovenkant. 
Door mikroskopisch onderzoek kan men gemakkelijk aantoonen, 
dat in de bruine plekken complexen van opperhuidcellen afgestor- 
